Zijn marathonlopers (veel) langzamer geworden? Cijfers vertellen een ander verhaal

Marathons worden drukker. Afgelopen jaar waren 8 van de 10 grootste marathons in Nederland uitverkocht en was Marathon Rotterdam, door de massale vraag naar startbewijzen, zelfs genoodzaakt een loting door te voeren. Hierdoor laaiden discussies op over nieuwkomers op de marathon. Een veelgehoorde kritiek is dat we veel langzamer zijn geworden en dat er strengere tijdslimieten moeten komen. Is dat waar en levert een strenge cut-off tijd veel op? Tijd voor wat cijfers.

De steekproef

Wanneer je het hebt over de huidige loopgolf, dan hoor je vaak dat er vroeger veel harder werd gelopen. Wij zijn zo ver mogelijk terug in de tijd gegaan en pakten de oudste uitslagen op de sites van de twee grootste marathons van Nederland - Rotterdam 2006 en Amsterdam 2007. De uitslagen daarvan hebben we naast de editie van dit jaar gelegd.

Gigantische groei op de marathon

De voorbije 20 jaar is de marathon enorm gegroeid en dat zie je goed terug in de deelnemersaantallen. In vergelijking met een kleine 20 jaar geleden is het aantal finishers bij de Marathon Rotterdam keer 2.5 gegaan en bij Amsterdam Marathon zelfs met een factor 3.5 vermenigvuldigd. Maar is het veld langzamer geworden? Als we halverwege de uitslag kijken dan zien we dat de mediaantijd (de tijd van de middelste loper in de uitslag) in Amsterdam maar 2 minuten langzamer is, in Rotterdam is het verschil een stuk groter: 11 minuten. Dat Rotterdam zoveel trager was kan ook te maken hebben met het feit dat het met maximaal 16.9 graden relatief warm was tijdens de 2025-editie. In 2006 werd het niet warmer dan 9.4 graden.

© Runner's World

© Runner's World

Veld verder uit elkaar

Wat verder opvalt is dat het aantal marathonlopers onder de 3 uur enorm is gegroeid. Dat dit in absolute zin zo is, zien we al jaren in de marathonranglijst der lage landen - maar ook relatief lopen meer mensen onder de 3 uur zoals je ziet in de grafiek. Ook de staart van het veld is groter geworden. Tegenwoordig doet 8 en 7.8 procent langer dan 5 uur over de marathon terwijl dat een kleine 20 jaar terug nog 3.6 en 4.6 procent was.

Voeding en carbonrevolutie zorgen voor snellere tijden

Zowel de kop als de staart van het marathonveld zijn dus dikker geworden. Dat meer mensen onder de 3 uur lopen is waarschijnlijk te danken aan het feit dat we niet meer op dunne schoentjes water en suikerklontjes naar binnen mikken, maar op carbonschoenen geavanceerde sportdrank en gelletjes wegslurpen. Daarnaast is de kennis over hardlopen enorm gegroeid. Trainingsschema's worden beter, zone 2 is een begrip en ook krachttraining voor hardlopers wordt steeds populairder waardoor er sneller, harder kan worden gelopen.

Marathon toegankelijker voor ‘gewone’ loper

Ook zien we dat de staart ook een stuk dikker is geworden. Dat duidt er vooral op dat de marathon toegankelijker is geworden. Waar voorheen de marathon vooral was weggelegd voor ervaren wedstrijdatleten bij een atletiekvereniging, is het tegenwoordig een veel haalbaarder doel. Je plukt een marathonschema van internet en het is al vrij duidelijk wat je moet doen om je bij het elitecorps der marathonlopers te voegen. Wij schatten het aantal Nederlanders dat dit jaar een marathon uitloopt op zo’n 60 duizend en we kunnen er een paar duizend naast zitten, maar dat is omgerekend 0.3% van de Nederlanders. Je bent met je marathonmedaille dus nog steeds een klasse apart, ongeacht je eindtijd.

Moeten de tijdslimieten strenger?

Wanneer wij iets op social media plaatsen over de populariteit van de marathon, kunnen we alvast invullen dat er wordt geroepen om strengere tijdslimieten - die staan momenteel op 5.30 uur (Rotterdam) en 6 uur (Amsterdam). De marathon zou te veel ongetrainde mensen trekken die startnummers bij de getrainde lopers wegkapen en ervoor zorgen dat een stad onnodig lang moet worden afgesloten. Die mensen hebben deels een punt. Waar in 2006-2007 nog 18 en 17.2 procent van de lopers langer dan 4.30 uur over een marathon deed, heeft nu 25.5 en 20.8 procent minimaal zo lang nodig voor de marathon.

Lost een tijdslimiet iets op?

Voor de Marathon Rotterdam zijn dit jaar 18 duizend startbewijzen en er lijkt voorlopig geen groei te komen. Er waren dit jaar 50 duizend pre-registraties voor de Marathon Rotterdam. Je had dus 36% kans om ingeloot te worden. De tijdslimiet staat nu op 5.30 uur en daar wil de organisatie niet vanaf, werd ons al eerder verteld. Het zou ook weinig uitmaken qua kansen op een startbewijs. Als je de limiet naar 5 uur zou schuiven, dan zou 92% van het veld van vorig jaar die limiet hebben gehaald. Zelfs bij een ongekend strenge tijdslimiet van 4.30 uur houd je nog bijna driekwart van het veld over en had je waarschijnlijk minder dan 50% kans op een startbewijs. Een tijdslimiet zet dus niet bepaald zoden aan de dijk. Het zou ook niets voor Rotterdam zijn, waar de laatste loper altijd met veel bombarie wordt binnengehaald.

Moet je de marathon exclusiever willen maken?

Dan hebben we het nog niet eens gehad over alle mooie verhalen die verloren zouden gaan als je de achterkant van het veld plotseling uit zou sluiten. Denk aan mensen die ziektes en andere moeilijkheden hebben overwonnen maar nu een marathon uitlopen, oudere lopers die nog steeds het beste uit zichzelf weten te halen of mensen die simpelweg hun dag niet hadden en desondanks toch de wedstrijd uitlopen. Nee, wat mij betreft mag de marathon nog wel even zo blijven. En als Rotterdam er niet in zit, ga ik wel naar Enschede of Leiden. Zolang het overgrote deel van de deelnemers de afstand respecteert, zal de marathon nog wel verschillen van de Nijmeegse Vierdaagse. Ik juich alle groei dan ook van harte toe.

Hoe denk jij hierover? Is het een mooie ontwikkeling dat steeds meer mensen een marathon willen lopen of mag de marathon wel een stuk exclusiever? Je kan tegenwoordig reageren onder onze artikelen (account is binnen 2 minuten aangemaakt), dus ga vooral de discussie hieronder aan.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?