Wat is skyrunning? Skyrunning coach legt uit wat je moet weten

Skyrunning staat al jaren op de internationale kalender, maar in Nederland kennen relatief weinig hardlopers de sport. Dat veranderde voor mij toen ik in mei zelf de Skyrace des Matheysins liep in de Franse Alpen. Na mijn verslag ontstond een gesprek met arts, hardloopcoach en skyrunner Kevin Stroek, die al jaren actief is in de sport. 'Skyrunning is prachtig, maar vraagt om meer voorbereiding dan veel mensen denken.' Hoog tijd om hem de belangrijkste vragen te stellen.

Wat is skyrunning? Skyrunning coach Kevin Stroek legt uit wat je moet weten

Kevin Stroek begeleidt met zijn Skyrunning Academy lopers richting technische bergdoelen en ziet de sport de laatste jaren langzaam groeien. Maar waar ligt eigenlijk de grens tussen trailrunning en skyrunning? Wanneer ben je klaar voor je eerste skyrace? En hoeveel bergervaring heb je echt nodig? We vroegen het aan de skyrunning coach.

Wat is skyrunning precies?

Kevin: ''Dat is eigenlijk best een lastige vraag, omdat skyrunning en trailrunning steeds meer in elkaar overlopen.. De oorsprong van de sport ligt veel dichter bij het alpinisme dan veel mensen denken. De eerste skyrace in 1992 draaide om het zo snel mogelijk bereiken van de top van de Monte Rosa (4554 m), waarbij hardlopen en alpinisme samenkwamen volgens het idee van Italiaan Marino Giacometti, de grondlegger van de sport.'

'Tegenwoordig zijn er allerlei wedstrijdformats waarbij de hoogte niet langer een eis is. Skyrunning is hiermee toegankelijker geworden en kan ook plaatsvinden buiten de Alpen, maar het technische karakter blijft voor mij de kern van de sport. Ik ben misschien een beetje een purist, maar ik vind dat als je skyrunning uitdraagt, je ook dicht bij die oorsprong moet blijven. Technische passages, steile beklimmingen en uitdagend bergterrein horen daar gewoon bij.'

Waarin verschilt skyrunning van trailrunning?

Kevin: 'Bij een trailrun loop je meestal over bestaande wandel- of bergpaden. Bij skyrunning kom je ook op alpien terrein waar geen duidelijk pad is. Soms volg je alleen markeringen op stenen. Je kunt van de route raken, tussen rotsblokken terechtkomen of op plekken komen waar een val echt serieuze gevolgen kan hebben.'

'Soms hangen er kettingen, soms moet je een touw gebruiken en soms heb je echt klimvaardigheden nodig. Dat maakt skyrunning fundamenteel anders dan trailrunning. Trailrunning kent geen duidelijke definitie, maar richt zich doorgaans niet op extreme hoogtemeters of het bereiken van bergtoppen. Hoewel technische passages niet uitgesloten zijn, zal je beweegtempo een stuk hoger liggen.'

Waarom kun je een GPX van een skyrace niet zomaar zelf nalopen?

Kevin: 'Dat is iets wat veel mensen onderschatten. Tijdens een skyrace kiest de organisatie soms bewust voor terrein waar normaal gesproken helemaal niemand loopt. Tijdens de wedstrijd worden daar touwen gespannen, veiligheidsnetten geplaatst en staat een reddingsteam stand-by.'

'Dat couloir van de Skyrace des Matheysins waar wij afdaalden is daar een goed voorbeeld van. Buiten de wedstrijddag zou ik daar niet zomaar zelf gaan lopen. Tijdens de race is het voorbereid en beveiligd, maar daarna niet meer. Een GPX van een skyrace is dus niet automatisch een mooie trainingsroute.'

Wanneer ben je klaar voor je eerste skyrace?

Kevin: 'Daar bestaat geen simpel antwoord op. Je moet heel goed weten waar je aan begint. Kijk niet alleen naar de afstand of het aantal hoogtemeters, maar vooral naar het terrein. Hoe technisch is het? Ligt er sneeuw? Zijn er kettingen? Hoe steil is het?'

'Daarnaast vind ik dat je bergervaring moet hebben én fysiek sterk moet zijn. Een goede conditie is belangrijk, maar vooral omdat je overcapaciteit wilt hebben. Als je al volledig op je limiet zit en er gebeurt iets onverwachts, dan wordt het veel moeilijker om goede beslissingen te nemen.'

Hoe zou je Nederlandse hardlopers adviseren om die stap op te bouwen?

Kevin: 'Geleidelijk. Ga eerst trailrunnen in Nederland. Loop bijvoorbeeld in de duinen of Zuid-Limburg. Ga daarna een keer naar de Ardennen en zoek daar je fysieke grens op. Vervolgens ga je de bergen in en ontdek je hoe je reageert op lange beklimmingen, technische afdalingen en hoogte.'

'Je moet een keer ervaren hebben hoe het voelt als het pad onder je voeten wegschuift of wanneer je langs een steile helling loopt. Misschien ook hoe het is om jezelf met een touw voort te bewegen. Dat soort ervaringen wil je liever tijdens een training opdoen dan voor het eerst midden in een wedstrijd.'

Waarom is bergervaring zo belangrijk?

Kevin: 'Omdat mensen heel verschillend reageren zodra een situatie spannend wordt. Als jij al vaker op steil terrein hebt gestaan, dan blijf je vaak rustig. Maar als je dat nog nooit hebt meegemaakt en je bent bovendien vermoeid, dan kun je volledig blokkeren. Bij Matheysins zat bijvoorbeeld een bijna verticale afdaling voordat je een sneeuwveld in ging. Voor sommige lopers was dat geen probleem, maar ik heb ook mensen gezien die letterlijk geen stap meer durfden te zetten. Dat wil je liever van tevoren over jezelf ontdekken.'

Hoe groot is de invloed van het weer?

Kevin: 'Gigantisch. Toen jij de Skyrace des Matheysins liep, waren de omstandigheden eigenlijk ideaal. Er lag relatief weinig sneeuw, het was warm en het zicht was goed. Toen ik diezelfde race een jaar eerder liep, was dat totaal anders. Er lag veel meer sneeuw, het was maar een paar graden boven nul en er kwam een bui aan. Door de spanning ging ik harder lopen dan verstandig was, kreeg ik kramp en stond ik uiteindelijk met knikkende knieën boven in die sneeuwgeul. Terwijl ik fit was en dacht dat ik wist wat ik deed.'

'Dat laat zien hoe snel omstandigheden kunnen veranderen. Hetzelfde parcours kan de ene dag fantastisch aanvoelen en de volgende dag ineens heel serieus worden.'

Wat is volgens jou het grootste risico voor onervaren lopers?

Kevin: 'Dat ze niet weten wat ze nog niet weten. In de geneeskunde noemen we dat 'onbewust onbekwaam'. Dan heb je niet door welke risico's er zijn. Misschien besef je niet wat een plotselinge weersomslag betekent. Of hoeveel kouder het boven op een berg kan zijn. Of dat hulp niet zomaar binnen tien minuten bij je is. Als je je daarvan bewust bent, neem je andere kleding mee, deel je je race anders in of besluit je eerder om om te keren.'

Kun je je vanuit Nederland goed voorbereiden?

Kevin: 'Voor een groot deel wel. Je kunt hier een uitstekende conditie opbouwen, krachttraining doen en je enkels sterker maken. Maar een loopband of een heuveltje van twintig meter is uiteindelijk niet hetzelfde als twee uur onafgebroken klimmen of afdalen in de bergen. Daarom werk ik vooral met mensen die zichzelf al echt trailrunner noemen. Die basis moet er zijn. Als iemand al sterk, snel en vaardig is, kun je in relatief korte tijd veel leren op extremer terrein. Bij beginners gaat het eerst over kracht, conditie en misschien zelfs gewoon veel wandelen in de bergen.'

Wat is lichamelijk gezien het grootste risico?

Kevin: 'Veel mensen denken meteen aan het weer of aan hoogte, maar technisch afdalen is misschien wel de grootste uitdaging. Je moet voortdurend anticiperen op losse stenen en je bovenbenen moeten de klappen kunnen opvangen. Als die kracht ontbreekt, neemt de kans op een misstap of een verzwikte enkel snel toe. Daarom bestaat een goede voorbereiding niet alleen uit veel kilometers maken, maar ook uit krachttraining, stabiliteit en veel ervaring opdoen op technisch terrein.'

Welke uitrusting mag absoluut niet ontbreken?

Kevin: 'Volg altijd de materiaallijst van de organisatie, maar kijk verder dan alleen de verplichte spullen. Voor de meest extreme skyraces heb je microspikes voor een gletsjeroversteek en soms een touw of via ferrata-set nodig. Begrijp waarom je bepaalde kleding of materiaal meeneemt. Een regenjack alleen is bijvoorbeeld niet voldoende als je hoog op de berg door je enkel gaat en langere tijd stil moet zitten. Dan heb je misschien ook een warme laag, nooddeken of handschoenen nodig. Je bereidt je niet alleen voor op het mooiste scenario, maar juist ook op het moment dat er iets misgaat.'

Waarom wilde je reageren op mijn artikel?

Kevin: 'Omdat ik het juist heel leuk vind dat Runner's World aandacht besteedt aan skyrunning. Ik wil mensen absoluut niet afschrikken. Integendeel, ik hoop juist dat meer hardlopers deze sport ontdekken. Maar op sociale media zie je vaak alleen de spectaculaire beelden. De voorbereiding, de risico's en de ervaring die eraan voorafgaan, zie je veel minder. De kracht van een medium als Runner's World is juist dat je die context wel kunt geven. Daarmee help je mensen om uiteindelijk veilig en met veel meer plezier de bergen in te gaan.'

Zie jij een toekomst voor skyrunning in Nederland?

Kevin: 'Zeker. Trailrunning groeit enorm en ik denk dat skyrunning daarin mee kan groeien. Er zijn genoeg Nederlandse lopers die het niveau hebben om internationaal mee te doen. Maar dat begint wel met goede voorlichting. Skyrunning moet geen bucketlist ervaring worden die je na het zien van een paar mooie Instagram-video's afvinkt. Zie het als een ontwikkeling. Bouw eerst een sterke basis op, doe ervaring op in de bergen en groei stap voor stap naar een eerste skyrace toe. Dan wordt die eerste finish waarschijnlijk alleen maar mooier. Er zijn genoeg Nederlandse lopers die de basis, maar nog niet de vaardigheden  hebben om internationaal mee te doen. Ze zijn van harte uitgenodigd om mee te komen trainen met de Skyrunning Academy, zodat ze volgend jaar goed voorbereid de Skyrace des Matheysins kunnen lopen!'

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?