Mentaal

7 dagen telefoonvrij wandelen: dit doet het met je hoofd

Praat mee!
Contributing Digital Editor

Getty Images

Getty Images

Wandelen zonder telefoon klinkt simpel, maar ga maar eens na hoe vaak je tijdens het lopen tóch even je mobiel pakt. Om iets op te zoeken, een muziekje of podcast aan te zetten, een appje te beantwoorden of snel een mooie lucht vast te leggen. Voor je het weet is je wandeling niet alleen een wandeling, maar ook een mini-scrollsessie met frisse lucht. Juist daarom kan het verrassend goed zijn om af en toe zonder telefoon op pad te gaan.

Er is niet één groot onderzoek dat exact meet wat er gebeurt als je zeven dagen achter elkaar telefoonvrij wandelt. Wat we wél weten: wandelen is goed voor je lichaam en je hoofd, en je telefoon vraagt meer aandacht dan je vaak doorhebt. Zie deze week daarom vooral als een klein experiment.

De eerste één à twee dagen mis je waarschijnlijk vooral iets: je muziek, je route-app, je vaste checkmomenten. Daarna wordt het vaak stiller in je hoofd, al kan dat ook een beetje ongemakkelijk voelen. Rond dag vier of vijf merk je misschien dat je meer ziet, rustiger loopt of minder automatisch naar je jaszak grijpt. En na een week? Dan is je telefoon heus niet ineens de vijand, maar weet je waarschijnlijk wel beter wanneer hij iets toevoegt en wanneer hij je wandeling vooral onderbreekt.

Je merkt hoe vaak je normaal naar je telefoon grijpt

De eerste dagen merk je waarschijnlijk vooral hoe vaak je normaal naar je telefoon grijpt. Niet omdat je zwak bent, maar omdat je brein gewend is aan kleine prikkels. Even het scherm aan. Even kijken of er iets is. Even een nummer skippen. Onderzoek naar smartphones laat zien dat zelfs de aanwezigheid van je telefoon mentale ruimte kan innemen. In experimenten presteerden mensen beter op cognitieve taken wanneer hun telefoon in een andere ruimte lag dan wanneer die dichtbij was, zelfs als ze hem niet actief gebruikten.

Daar komt bij dat meldingen je aandacht kunnen verstoren, ook als je ze niet meteen opent. Onderzoek naar smartphone-notificaties laat zien dat zulke prikkels invloed kunnen hebben op cognitieve controle en aandacht. Oftewel: een ping is niet alleen een geluidje, maar ook een klein taakje in je hoofd. Tijdens een telefoonvrije wandeling haal je al die taakjes even weg.

Je wandeling wordt minder bijzaak

Met telefoon wordt wandelen al snel iets wat je doet terwijl je iets anders doet. Je luistert naar een podcast, beantwoordt een spraakbericht, checkt de kinderopvangapp of loopt alvast door je mail. Dat is niet per se verkeerd, maar het maakt van je wandeling een soort wandelend bijprogramma van je dag. Zonder telefoon wordt wandelen weer de hoofdactiviteit. Dat kan ervoor zorgen dat je beter voelt hoe je loopt. Je merkt sneller of je gehaast begint, je schouders optrekt, kort ademt of juist lekker in een ritme komt. Mayo Clinic adviseert bij een goede wandeltechniek onder meer om je hoofd omhoog te houden, vooruit te kijken, je nek en schouders te ontspannen en je armen vrij mee te laten bewegen. Dat gaat nu eenmaal makkelijker als je niet met je kin richting scherm loopt.

Je hoofd krijgt eindelijk wat lege ruimte

Eén van de fijnste effecten merk je vaak niet in je benen, maar bovenin. Zonder telefoon krijgt je hoofd ruimte om te dwalen. Eerst voelt dat misschien saai. Daarna komen ineens gedachten bovendrijven die normaal geen kans krijgen tussen muziek en meldingen door. Een idee voor je werk. Een herinnering. Een oplossing voor iets waar je al twee dagen op kauwt. Of gewoon helemaal niets, ook lekker.

Onderzoek van Stanford laat zien dat wandelen creatief denken kan stimuleren, zowel tijdens het lopen als kort daarna. De onderzoekers zagen dat wandelen vooral helpt bij het vrij laten stromen van ideeën. Precies dat soort denken krijgt meer kans wanneer je niet steeds wordt teruggetrokken naar een scherm.

Je ziet ineens meer

Zonder telefoon loop je niet alleen van A naar B, je kijkt ook weer om je heen. Je ziet de buurttuin die ineens in bloei staat, de hond die elke voorbijganger vanaf dezelfde vensterbank keurt en de lucht die eigenlijk te mooi is om alleen snel vast te leggen. Je omgeving wordt weer iets waar je echt doorheen loopt, in plaats van decor achter je scherm. Zeker als je door het groen wandelt, kan dat extra goed doen. Onderzoek naar natuurwandelingen vond aanwijzingen dat wandelen in de natuur je stemming, optimisme, mentale welzijn en verbondenheid met de natuur kan verbeteren. Ook zagen onderzoekers aanwijzingen voor minder stress, angst en negatief piekeren.

Je wordt je bewuster van stress

Een telefoonvrije wandeling maakt stress niet magisch ongedaan. Je loopt niet één rondje zonder WhatsApp en komt terug als een wellnessgoeroe. Maar je merkt vaak wel beter wat er speelt. Als je hoofd vol zit, wordt dat zonder afleiding duidelijker. Dat kan confronterend zijn, maar ook handig. Je voelt eerder: ik ben moe, ik ben opgejaagd, ik heb te weinig gegeten, ik zit nog in dat gesprek van vanmiddag. Beweging kan sowieso helpen om stress te dempen, onder meer doordat je actief bent en even afstand neemt van dagelijkse zorgen. Onderzoek naar mindful walking laat bovendien zien dat een bewuste wandeling stressklachten kan verminderen en kwaliteit van leven kan verbeteren.

Je loopt waarschijnlijk veiliger

Er zit ook een heel praktische kant aan: zonder telefoon let je beter op. Niet alleen op mooie bomen, maar ook op verkeer, fietsers, losliggende stoeptegels en die ene fatbike die uit het niets lijkt te verschijnen. Onderzoek naar telefoongebruik tijdens het wandelen laat zien dat appjes sturen op een smartphone invloed kan hebben op onder meer loopsnelheid, het aantal passen dat je zet per minuut (cadans) en paslengte. Met andere woorden: je loopt letterlijk anders als je ondertussen met je scherm bezig bent.

Ook je houding verandert met een telefoon in je hand. In een studie bij jonge volwassenen zorgden telefoontaken tijdens het lopen voor meer buiging van de nek. Lezen, tikken of gamen tijdens het lopen heeft dus niet alleen effect op je aandacht, maar ook op hoe je beweegt. Zonder scherm loop je eerder met je blik vooruit. Dat klinkt klein, maar je nek, schouders en medeweggebruikers zullen je dankbaar zijn.

Je hoeft niet elk leeg moment op te vullen

Na zeven dagen telefoonvrij wandelen ben je waarschijnlijk niet ineens 'afgekickt'. En dat hoeft ook niet. Je telefoon blijft handig, leuk en soms gewoon nodig. Maar je merkt misschien wel dat je minder automatisch naar je jaszak grijpt. Niet elk leeg moment hoeft meteen gevuld te worden met een appje, podcast, playlist of routecheck. Een wandeling mag ook gewoon een wandeling zijn: bewegen, buitenlucht en een beetje mentale opruimtijd.

Dat is misschien de grootste winst. Niet dat je telefoon de vijand is, maar dat jij weer kiest wanneer hij iets toevoegt. Soms is een podcast heerlijk. Soms wil je bereikbaar zijn. En soms is het juist fijn om zonder soundtrack, zonder scherm en zonder blauwe bol op Google Maps een blokje om te gaan. Niet groots of ingewikkeld, wel verrassend verfrissend.

Zo probeer je het zelf

Wil je het proberen? Begin klein. Kies een bekende route van 15 tot 30 minuten, zodat je geen navigatie nodig hebt. Laat je telefoon thuis of stop hem uitgeschakeld onderin je tas als dat veiliger voelt. Spreek eventueel thuis af waar je ongeveer loopt. De eerste minuten kunnen wat kaal voelen, maar geef je hoofd even de kans om te landen.

Maak er vooral geen streng detox-project van. Het hoeft niet perfect, het hoeft niet elke dag een uur en je hoeft ook niet ineens iemand te worden die volledig zen door de wijk zweeft. Een week lang zonder telefoon wandelen is vooral een simpele test: wat gebeurt er als je je wandeling niet deelt, trackt, vult of onderbreekt? Grote kans dat het antwoord ergens onderweg vanzelf opduikt.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?