Waarom zweten mannen meer dan vrouwen tijdens het hardlopen?

Na een zomerse duurloop kan de ene hardloper zijn shirt bijna uitwringen, terwijl de ander hooguit een paar zweetdruppels op het voorhoofd heeft. Leg je de resultaten van grote groepen naast elkaar, dan zweten mannen tijdens het sporten gemiddeld meer dan vrouwen.

Toch ligt dat niet simpelweg aan ‘mannelijke zweetklieren’.

Zweten is de airco van je lichaam

Tijdens het hardlopen zetten je spieren energie om in beweging, maar daarbij komt ook veel warmte vrij. Om te voorkomen dat je lichaamstemperatuur te ver stijgt, stroomt er meer bloed naar je huid en beginnen je zweetklieren vocht af te geven. De verdamping van dat vocht onttrekt warmte aan je huid en helpt je lichaam af te koelen. Zweet dat alleen naar beneden druipt of in je shirt blijft hangen, levert overigens nauwelijks verkoeling op. Het moet echt kunnen verdampen.

Hoeveel je moet zweten, hangt daarom vooral af van de hoeveelheid warmte die je produceert én kwijt moet. Een rustig rondje op een koele, winderige dag vraagt om een heel andere koelstrategie dan een tempoloop bij dertig graden en een hoge luchtvochtigheid.

Mannen produceren gemiddeld meer warmte

Mannen zijn gemiddeld groter en zwaarder dan vrouwen en hebben vaak meer spiermassa. Tijdens het hardlopen zijn er daardoor meer spieren aan het werk en komt er in totaal meer warmte vrij. Om die warmte kwijt te raken, gaat het lichaam meer zweten. Dat verklaart voor een groot deel waarom een man na dezelfde training soms veel natter is dan een vrouw. Toch ligt het verschil niet alleen aan geslacht.

Wanneer onderzoekers rekening houden met lichaamsgewicht, lichaamsoppervlak en de hoeveelheid warmte die iemand produceert, worden de verschillen tussen mannen en vrouwen veel kleiner. Lichaamsbouw blijkt dus belangrijker dan alleen man of vrouw zijn. Een grote, gespierde vrouw kan tijdens dezelfde training meer zweten dan een kleine, lichte man.

Werken de zweetklieren van mannen anders?

Mannen hebben niet per se meer of andere zweetklieren dan vrouwen. Het verschil zit vooral in hoe hard die klieren werken. Tijdens een rustige training maken de zweetklieren van mannen en vrouwen vaak ongeveer evenveel zweet aan. Wordt de inspanning zwaarder en loopt de lichaamstemperatuur verder op, dan kunnen de zweetklieren van mannen gemiddeld meer vocht per klier afgeven. De zweetklieren werken dus niet compleet anders, maar bij veel warmte kunnen die van mannen wel actiever worden. Daarom wordt het verschil vooral zichtbaar tijdens een intensieve training of een run op een hete dag.

Hebben vrouwelijke hormonen invloed op zweten?

Wat bij vrouwen wel anders is, is de invloed van hormonen. Oestrogeen en progesteron kunnen de temperatuurregeling van het lichaam beïnvloeden. In de tweede helft van de menstruatiecyclus ligt de lichaamstemperatuur vaak iets hoger. Het lichaam kan daardoor op een ander moment beginnen met zweten of meer bloed naar de huid sturen om warmte kwijt te raken. Hoeveel je daarvan merkt tijdens het hardlopen, verschilt per vrouw, cyclus en training.

Hormonen spelen dus een rol, maar verklaren niet waarom iedere man na vijf kilometer doorweekt is en iedere vrouw droog over de finish komt. Tijdens één training hebben je tempo, lichaamsbouw, conditie, kleding en de buitentemperatuur meestal meer invloed op hoeveel je zweet.

Waarom fitte hardlopers soms juist méér zweten

Veel zweten wordt regelmatig gezien als een teken van een slechte conditie, maar het tegenovergestelde kan ook waar zijn. Door regelmatig te trainen raakt het lichaam beter voorbereid op het afvoeren van warmte. Goed getrainde en aan warmte gewende hardlopers kunnen eerder beginnen te zweten en vervolgens meer zweet produceren. Zo blijft hun lichaamstemperatuur tijdens inspanning beter onder controle.

Een ervaren vrouwelijke marathonloper kan daardoor aanzienlijk meer zweten dan een man die net met hardlopen is begonnen. Ook aanleg telt mee. Sommige mensen worden na twintig minuten kletsnat, terwijl anderen tijdens dezelfde training nauwelijks zichtbaar transpireren.

Meer zweten betekent niet dat je harder hebt getraind

Een doorweekt shirt zegt weinig over je snelheid, conditie of energieverbruik. Je kunt tijdens een rustige training in benauwd weer veel zweten en tijdens een zware winterloop bijna droog blijven. Zweet is in de eerste plaats een reactie op warmte, geen rapportcijfer voor de kwaliteit van je workout. Meer zweet is ook niet automatisch betere verkoeling. Alleen het deel dat verdampt, voert warmte af. Wanneer het zweet van je lichaam gutst, verlies je dus mogelijk veel vocht zonder dat iedere druppel nuttig wordt gebruikt. Vrouwen kunnen onder gematigde omstandigheden met minder zweet toch voldoende warmte kwijtraken, onder meer doordat lichaamsbouw en lichaamsoppervlak eveneens invloed hebben op de warmteafgifte.

Het weer bepaalt hoeveel zweet je ziet

Temperatuur, luchtvochtigheid, zon, wind en kleding kunnen de verschillen tussen hardlopers vergroten. Bij droge warmte kan zweet relatief gemakkelijk verdampen. Je lichaam koelt dan af, terwijl je huid soms minder nat lijkt. Bij een hoge luchtvochtigheid blijft het vocht juist op de huid liggen en druipt het sneller naar beneden.

Strakke of slecht ademende kleding houdt bovendien warmte en vocht vast. Een donker shirt in de volle zon kan de warmtebelasting verder verhogen. Op warme dagen helpt het daarom om je tempo aan te passen en voor lichte, ademende kleding te kiezen die de verdamping zo min mogelijk belemmert.

Zo ontdek je hoeveel vocht jij verliest

Vergelijk je bezwete shirt niet te veel met dat van de loper naast je. Veel nuttiger is het om te weten hoeveel vocht jíj ongeveer verliest. Dat helpt je om tijdens lange duurlopen, wedstrijden en trainingen in de hitte beter in te schatten hoeveel je moet drinken. Zo verklein je de kans dat je onderweg veel te weinig drinkt, maar voorkom je ook dat je uit voorzorg onnodig grote hoeveelheden naar binnen werkt.

Je kunt je vochtverlies eenvoudig schatten door jezelf vlak voor en direct na een training te wegen, het liefst zonder natte kleding. Ben je één kilogram lichter, dan heb je grofweg één liter vocht verloren. Tel daar het vocht dat je onderweg dronk bij op en trek een eventuele plasstop ervan af. Deel de uitkomst door het aantal uren dat je hebt gelopen en je weet ongeveer hoeveel je per uur uitzweet.

Herhaal deze test bij verschillende trainingen en weersomstandigheden. Je zweet namelijk niet iedere dag evenveel. Tijdens een rustig rondje in februari verlies je misschien weinig vocht, terwijl je tijdens een lange zomerse duurloop veel meer nodig hebt om prettig te blijven lopen. Door je eigen zweetverlies te kennen, kun je je drinkplan beter afstemmen op de afstand, het weer en de intensiteit van je training.

Wanneer wordt zweten tijdens het hardlopen gevaarlijk?

Veel zweten is op zichzelf meestal geen probleem, zolang je je goed voelt en na afloop voldoende herstelt. Word je tijdens een warme training extreem moe, duizelig, misselijk of verward, krijg je hoofdpijn of voel je dat je lichaam de warmte niet meer aankan? Stop dan met hardlopen, zoek een koele plek op en koel je lichaam. Verward gedrag, een zeer hoge lichaamstemperatuur of bewustzijnsverlies vraagt om directe medische hulp.

Zweten mannen dus meer dan vrouwen?

Gemiddeld zweten mannen tijdens het hardlopen meer dan vrouwen, vooral bij zware inspanning en warm weer. Dat lijkt een verschil tussen de seksen, maar heeft voor een groot deel te maken met lichaamsbouw. Mannen zijn gemiddeld groter, zwaarder en gespierder. Daardoor produceren ze tijdens het lopen in totaal vaak meer warmte, die het lichaam via zweet moet afvoeren.

Het is dus niet simpelweg zo dat je meer zweet omdat je man bent. Een grote, gespierde vrouw die stevig doorloopt, kan meer warmte produceren en meer zweten dan een kleine, lichte man die rustig jogt. Ook conditie, tempo, kleding en het weer spelen een grote rol.

Een doorweekt shirt zegt daarom vooral iets over de hoeveelheid warmte die jouw lichaam op dat moment probeert kwijt te raken. Veel zweten is niet automatisch een teken dat je fitter bent of harder hebt getraind. Het belangrijkste is dat je lichaam voldoende kan afkoelen en jij je tijdens het lopen goed blijft voelen.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?