Van Klinken en Schilder lopen tot 150.000 dollar mis door geschrapte onderdelen

Dit weekend zijn de World Athletics Ultimate Championship. En daar gaat iedereen met een flinke som prijzengeld naar huis. Althans, de atleten die mee mogen doen. Het toernooi is alleen voor de allerbeste atleten ter wereld op vooraf bepaalde onderdelen. Onder andere Europees kampioenen Jorinde van Klinken en Jessica Schilder blijven thuis, net als veel andere werpers.

Daarmee ontbreken twee van de beste Nederlandse atleten bij het belangrijkste mondiale atletiektoernooi van 2026. Schilder is regerend wereldkampioene bij het kogelstoten. Van Klinken staat tweede op de wereldranglijst bij het discuswerpen en achtste bij het kogelstoten. Als hun onderdelen wel waren opgenomen, hadden ze allebei aanspraak gemaakt op een plek in het deelnemersveld. Nu kunnen ze thuisblijven.

Minimaal 10.000 dollar

‘Het voelt alsof we worden beroofd’, vertelde Van Klinken na de Diamond League-finale in Brussel voor de camera van Runner’s World. Daarmee doelde ze niet alleen op de kans om tegen de beste discuswerpsters ter wereld uit te komen. Aan de Ultimate Championship is een totale prijzenpot van 10 miljoen dollar verbonden. Iedere winnaar van een individueel onderdeel krijgt 150.000 dollar, maar ook de rest van het deelnemersveld ontvangt prijzengeld.

Aan de technische onderdelen doen acht atleten mee. Zelfs de nummer acht krijgt 10.000 dollar. Brons levert 40.000 dollar op en zilver 75.000 dollar. Als het discuswerpen op het programma had gestaan, was de nummer twee van de wereld vrijwel zeker geplaatst. Van Klinken loopt daardoor een kans op 10.000 tot 150.000 dollar mis. Voor werpers zijn zulke bedragen extra belangrijk. Van Klinken wees erop dat hun sponsorcontracten in vergelijking met die van de grote loopsterren vaak ‘lachertjes’ zijn.

‘Het is heel fijn als je niet meer over geld hoeft na te denken en gewoon echt topsporter kunt zijn’, vertelde ze. ‘Dat je niet tweede van de wereld bent en nog steeds moet nadenken: moet ik er een baan naast nemen of niet?’ Van Klinken won in 2025 zilver op de WK discuswerpen en werd deze zomer Europees kampioene. Toch krijgt ze tijdens het lucratiefste atletiektoernooi ooit niet eens de mogelijkheid om te starten.

Schilder: ‘Doe alles of doe niks’

Jessica Schilder kijkt anders naar dezelfde discussie. Natuurlijk loopt ook zij flink wat prijzengeld mis. Als wereldkampioene van 2025 zou ze bij een opgenomen kogelstootonderdeel automatisch geplaatst zijn geweest. Toch draait haar kritiek daar niet om in de eerste plaats. ‘Ik doe dit niet voor het geld’, vertelde ze in Brussel. ‘Anders was ik wel sprinter geworden’, voegde ze er grappend aan toe.

Voor Schilder gaat het vooral om de erkenning van haar onderdeel. World Athletics presenteert de Ultimate Championship als het grote slotstuk van het internationale seizoen, maar zet tegelijkertijd complete groepen atleten buitenspel. ‘Doe alles of doe niks’, luidde haar duidelijke oordeel. ‘Het is een atletiekevenement, niet een hardloop-slash-kogelslingerevenement.’

Het kogelstoten en discuswerpen ontbreken bij zowel de mannen als de vrouwen. Ook de 10.000 meter, 3000 meter steeplechase en meerkamp staan niet op het programma. Verder ontbreekt het hink-stap-springen bij de mannen en mogen de vrouwen niet kogelslingeren. De traditionele estafettes zijn ingeruild voor een gemengde 4 x 100 en 4 x 400 meter. Daardoor zijn er nog maar twee estafette-onderdelen in plaats van zes zoals bij bijvoorbeeld de EK atletiek

Daardoor bepaalt World Athletics voor deze wedstrijd welke disciplines wel en niet bij de internationale atletiektop horen. Schilder kan wereldkampioen zijn, een Diamond League-record neerzetten en drie maal op rij Europees kampioen worden, maar op het mondiale slotstuk van het seizoen bestaat haar onderdeel niet.

'Niet ieder onderdeel past in drie avonden'

In een reactie aan Runner’s World laat World Athletics weten dat in 2023 samen met atleten, fans, media, omroepen, trainers en zaakwaarnemers is gewerkt aan een nieuw wedstrijdformat. De bond wijst vooral op het grote verschil met een reguliere WK. Zo’n kampioenschap duurt negen dagen en bestaat uit dertien of veertien sessies. De Ultimate Championship moet in drie avondsessies van elk ongeveer drie uur worden afgewerkt.

‘Dat betekent dat niet iedere discipline kan worden opgenomen’, stelt World Athletics. De bond zegt per avond bewust te kiezen voor een combinatie van looponderdelen, een horizontaal en verticaal springonderdeel en een werponderdeel. Het kampioenschap is zonder excuses gemaakt voor televisie. Bij de samenstelling van het programma is volgens World Athletics gekeken naar onderzoek onder fans en feedback van betrokkenen. Ook de markt van het gastland speelde een rol. Welke onderzoeksresultaten precies tot het schrappen van het kogelstoten en discuswerpen hebben geleid, maakt de bond niet duidelijk.

Buiten de Ultimate Championship zegt de bond alle atletiekonderdelen te blijven ondersteunen via onder meer de WK atletiek, WK onder 20 en de Continental Tour. Op het concrete financiële bezwaar van Schilder en Van Klinken gaat World Athletics in de reactie niet in.

Financiële zekerheid ‘een cruciale pijler’

Juist de woorden van World Athletics-voorzitter Sebastian Coe maken de uitsluiting opvallend. Tijdens de persconferentie voorafgaand aan het toernooi benadrukte hij hoe belangrijk het financiële welzijn van atleten voor de internationale bond is. De recordprijzenpot is nadrukkelijk onderdeel van het concept. Financiële zekerheid noemde hij daarbij ‘a critical pillar’ en benadrukt dat het belangrijk is dat niemand met lege handen naar huis gaan. Hij benadrukt vervolgens nog eens dat het bij World Athletics niet bij mooie woorden blijft. ‘We walk the walk’, zei hij.

Geen tweede WK

Van oudsher is een jaar als 2026 - het enige jaar in een olympische cyclus zonder WK of Olympische Spelen - een beetje een tussenjaar. Hoewel Coe dit tegenspreekt en benoemt dat er wel een WK indoor, EK atletiek en Commonwealth Games waren, erkent hij dat geen enkele sport zomaar een groot televisiemoment kan missen. De ultimate championship moet dat grote televisiemoment worden op jaren dat er geen WK is. 'Maar we kunnen niet gewoon een tweede WK organisteren,' aldus de president van World Athletics.

Vandaar de korte avondprogramma's, kleine deelnemersvelden en vrijwel uitsluitend halve finales en finales. Het levert een compact televisietoernooi op met alleen grote namen en wedstrijden waarin vrijwel direct iets op het spel staat. De keerzijde is dat een aanzienlijk deel van de atletieksport niet in het format past.

Juist dit jaar doet die uitsluiting pijn

In 2026 zijn er geen Olympische Spelen en geen WK atletiek. Daardoor is de Ultimate Championship het enige mondiale baankampioenschap in de buitenlucht van het jaar en moet het evenement het internationale hoogtepunt van het seizoen worden.

Volgend jaar verschuift de aandacht weer naar de WK atletiek in Beijing. In 2028 volgt opnieuw een Ultimate Championship, maar dan worden eerder in het seizoen ook de Olympische Spelen van Los Angeles gehouden. De kans is groot dat de nieuwe titelstrijd dat jaar vooral als lucratief nagerecht wordt gezien.

World Athletics gaat het programma voor 2028 opnieuw beoordelen. Misschien keren het kogelstoten en discuswerpen dan terug. Maar zolang de organisatie vasthoudt aan drie korte avondprogramma’s, blijft dezelfde principiële vraag bestaan: kun je een toernooi de Ultimate Championship noemen als een flink deel van de internationale atletiektop bij voorbaat niet mee kan doen?

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?