Waarom het verheerlijken van ‘doorlopen met pijn’ zo gevaarlijk is

Oké, recht voor zijn raap: door de pijn of een blessure heen lopen, is niet gezond en al helemaal niet verstandig. Toch horen we regelmatig zulke geluiden op social media. Eerlijk gezegd helpt het niet dat professionele hardlopers en influencers soms precies dit voorbeeld geven. 

Het vieren van mensen die niet naar hun lichaam luisteren, houdt een gevaarlijk verhaal in stand. 

‘Als samenleving zijn we gefascineerd door pijn: door pijn te controleren, pijn te beheersen en de euforie die ontstaat, wanneer pijn verdwenen is’, zegt sportpsycholoog Mari Dottschadis. Nu steeds meer hardlopers hun trainingen en wedstrijden online delen, krijgen recreatieve lopers de indruk dat doorlopen met pijn of een blessure normaal is. Terwijl dat verre van de werkelijkheid is. 

Onder invloed van runfluencers

De hardloopinfluencer-community kreeg eerder dit jaar kritiek en aandacht nadat een aantal bekende ‘runfluencers’ bekendmaakte last te hebben van stressfracturen. Dit leidde tot een bredere discussie over onder andere de voor- en nadelen van het verheerlijken van doorlopen met pijn. Inspanningsfysioloog Cam MacDonald sprak daarbij zijn zorgen uit over influencers die ‘overtraining promoten of blessures, zoals een stressfactuur, dragen als een soort eremedaille... Het is het slechtst mogelijke wat we voor mensen kunnen doen’, zegt hij. 

Toch is het moeilijk om niet onder de indruk te zijn wanneer een topsporter door pijn heen blijft gaan om iets indrukwekkends te bereiken. Denk bijvoorbeeld aan turnster Kerri Strug, die tijdens de Olympische Spelen van 1996 goud voor Team USA veiligstelde door met een gebroken enkel haar sprong uit te voeren. Of aan Geraint Thomas, die de Tour de France van 2013 uitreed met een gebroken bekken. ‘Je kunt de verhalen die binnen de topsport leven eigenlijk niet los zien van de verhalen onder niet-professionals die sterk bij de sport betrokken zijn. En zodra bepaalde overtuigingen zich hebben ontwikkeld, zijn ze moeilijk weer los te laten’, zegt Dottschadis. Daarom blijven uitspraken als ‘pijn is zwakte die het lichaam verlaat,’ ‘no pain, no gain’ en ‘go hard or go home’ al tientallen jaren bestaan, vooral binnen de hardloopwereld. 

Het verleggen van de pijngrens voor lange afstandslopers

Ultraloper David Goggins werd binnen de ultraloopwereld bekend om dit soort uitspraken na het verschijnen van zijn enorm populaire autobiografie Can’t Hurt Me in 2018. Daarin benadrukt de voormalige Navy SEAL de voordelen van het ‘harder maken van je geest’ en het verleggen van zijn eigen waargenomen grenzen. Zo voltooide hij in 2006 de Badwater 135 met botbreuken in zijn voet. Hardlopen over lange afstanden vereist van nature dat je leert omgaan met en een bepaalde mate van lijden overwint. ‘Lopers van alle niveaus worden goed in het uitschakelen van dat interne pijnsignaal, zodat ze de lichamelijke ongemakken en pijn van het trainen kunnen verdragen’, zegt performance-specialist Tracy Carrington.

Dat moeten ze ook, zegt sportpsycholoog Emily Saul: ‘Omdat er een verschil bestaat tussen wat ons lichaam technisch gezien kan en hoe ver onze hersenen bereid zijn ons lichaam te laten gaan. Het deel van onze hersenen dat verantwoordelijk is voor overleving is erop ingesteld om ons te beschermen. Dat betekent dat het de inspanning al stopzet met een goede, veilige marge voordat ons lichaam daadwerkelijk geen energie of vermogen meer heeft.’ 

‘Dat staat haaks op wat we nodig hebben voor topprestaties. Daarvoor moet je alles geven, tot het uiterste gaan en ‘de tank leegmaken’. Ons overlevingsbrein richt zich alleen op het voorkomen van het ergste, de dood, om te kunnen overleven. Daardoor kan het er niet tegelijkertijd voor zorgen dat je de beste wordt in een wedstrijd’, voegt ze eraan toe. 

Waarom hardlopers met blessures doorlopen

Tot op een zekere hoogte is het begrijpelijk wanneer professionele atleten ervoor kiezen om aan een belangrijk evenement mee te doen. Er staan contracten, prijzengeld, lucratieve sponsorovereenkomsten en meer op het spel. Maar het zou niet iets moeten zijn waar recreatieve lopers zich in herkennen. ‘Voor amateurhardlopers is deelnemen aan een wedstrijd geen echte noodzaak. Het is een kans en een voorrecht’, zegt Saul. ‘Maar ze kijken naar de allerbeste sporters en gaan er vervolgens te sterk van uit dat wat een topsporter doet, precies hetzelfde is als wat zij zouden moeten doen.’ Dat gebeurt met superschoenen, hersteltechnologie, trendy diëten en natuurlijk ook training. Doorlopen met een blessure kan echter een veel schadelijker effect op de lange termijn hebben dan 250 euro uitgeven aan een paar schoenen met carbonplaat. 

Bijna de helft van alle recreatieve hardlopers loopt een blessure op, volgens een onderzoek uit 2021 van de Universiteit van Göteborg. Uit een onderzoek uit 2018, gepubliceerd in The Journal of Science and Medicine in Sport, bleek bovendien dat 85 procent van de recreatieve hardlopers blijft hardlopen wanneer ze geblesseerd zijn. Dat is een behoorlijk alarmerend percentage.

Maar het gaat niet alleen om amateurhardlopers die de professionals willen nadoen. Waarom weigeren dan zo veel hardlopers zichzelf de rust en het herstel te geven die ze misschien nodig hebben, en kiezen ze er in plaats daarvan voor om hun grenzen steeds verder op te zoeken? ‘Ik zou zeggen dat het pscychologisch moeilijker is voor een sporter om zichzelf uit een training of wedstrijd te halen dan om door te gaan terwijl het lichaam pijn doet,’ zegt Carrington. 

Een onjuiste maar zeer sterke overtuiging dat het wel goed komt

Veel hardlopers hebben een type-A-persoonlijkheid. ‘Ze beginnen aan trainingen en stellen doelen uit vanuit de zeer sterke, maar onjuiste overtuiging dat ze in feite een bepaalde uitkomst kunnen garanderen als ze X, Y en Z maar perfect uitvoeren,’ zegt Saul. ‘Elke variabele die zich voordoet, zoals een blessure, vernietigt die zekerheid. Ze willen zo graag dat er één vaste set regels bestaat en hebben weinig tolerantie voor het feit dat ze van dag tot dag moeten bepalen hoe ze hun training aanpassen op basis van informatie die hun lichaam geeft. In plaats daarvan gebruiken ze de vaardigheden die ze hebben ontwikkeld om het volume van normale pijntjes en kwaaltjes zachter te zetten, alsof ze hun vingers in hun oren stoppen: La la la, niets heeft invloed op mij. ‘Ze willen gewoon hun mond houden, komen opdagen en het vakje afvinken,’ zegt Saul. ‘En als je dat doet, eindig je geblesseerd, opgebrand of allebei.’ 

Ook psychologische motivatie speelt een rol. Als je wordt beïnvloed door iemand die door pijn heen blijft gaan, moet je jezelf afvragen, wat jij eigenlijk uit hardlopen wilt halen: erkenning? Succes? ‘Dat zijn heel natuurlijke en menselijke gevoelens: gezien, gewaardeerd en begrepen worden, het gevoel hebben dat je ertoe doet,’ zegt Saul. Maar wanneer je die behoeften koppelt aan iets als het behalen van een kwalificatietijd voor de Boston Marathon, ‘schrijf je die prestaties ten onrechte toe aan het behalen van dat doel als oplossing. Je begint te geloven: ‘Als ik dit doe, zal ik me eindelijk succesvol voelen’ of als je hebt bewezen wat het ook is waarvan je vindt dat je het moet bewijzen’, legt Saul uit.  

Het resultaat gaat uiteindelijk over het opvullen van een leegte in je leven, voegt Dottschadis toe. En als je het niet probeert, a) bereik je dat resultaat niet en b) voelt het alsof alle tijd die je in je training hebt gestoken verspild is (wat overigens niet waar is). Daardoor ontstaat een zwart-witbenadering van hardlopen, waarbij mensen worden aangemoedigd om alle informatie te negeren die niet bijdraagt aan hun einddoel. 

Dit soort denken laat je maat twee opties zien: succes of falen. Die alles-of-niets-mentaliteit kan bijdragen aan een verhoogd risico op angst en depressie, volgens een onderzoek uit 2021 dat is gepubliceerd in Current Psychology. Ook perfectionisme blijkt een voorspeller te zijn van blessures bij sporters, zo bleek uit onderzoek uit 2018 in Journal of Sport Sciences.  

Wat ervoor nodig is om niet door een blessure heen te lopen

Besluiten om niet mee te doen aan een wedstrijd of een pauze te nemen van het hardlopen vraagt veel zelfbewustzijn en zelfreflectie. ‘Echte mentale weerbaarheid betekent dat je ongemak of spanning ervaart, je er niet voor afsluit, aandachtig blijft en ruimte creëert om bewust te handelen. Het betekent dat je helder blijft denken, zodat je de juiste beslissing kunt nemen. Mentale weerbaarheid is het omgaan met ongemak om de best mogelijke beslissing te maken,’ schreef performance Steve Magness in zijn boek Do Hard Things. Soms betekent dat je minder doet, of helemaal niets. En daarvoor moet je je ego loslaten. ‘Iets doen is altijd makkelijker dan niets doen,’ zegt Dottschadis. ‘Je moet loslaten wat je had gedacht dat er zou moeten gebeuren.  

Het kan helpen om experts om je heen te hebben die je begeleiden, of dat nu een coach, fysiotherapeut of sportpsycholoog is, zegt Carrington. Zeker wanneer je interne pijnregulatie niet goed meer werkt. Soms ‘heb je iemand anders nodig die zegt: ‘Nee, dit is niet de juiste keuze,’ zegt ze. Maar je moet ook zelfverantwoordelijkheid nemen voor je situatie. ‘Voor veel mensen is hardlopen niet alleen iets lichamelijks; het is ook een manier om stress te verminderen en onderdeel te zijn van een gemeenschap,’ zegt Carrington. ‘Als je dat wegneemt, moet je bewust andere manieren vinden om met die stress om te gaan en contactt met anderen te houden,’  

Misschien moet je erkennen dat je gevoelig bent voor boodschappen als ‘no pain, no gain’ en ‘overwegen om je omgeving te veranderen, of dat nu je loopgroep of je coach is, omdat je weet dat je daar niet tot bloei zullt komen,’ zegt Dottschadis. Het verheerlijken van mensen die door pijn heen blijven gaan, is een kortetermijnvisie op hardlopen. Het komt voort uit angst en brengt je in een kwetsbare positie, waardoor je relatie met hardlopen, zowel lichamelijk als mentaal, in gevaar kan komen.  

Als je deze sport voor de lange termijn wilt blijven beoefenen, is het juist moeilijker, en moediger, om te weten wanneer je een stap terug doet. 

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?