Training

Meteen buiten adem tijdens het hardlopen? Dit zijn de mogelijke oorzaken

Praat mee!
Contributing Digital Editor

Getty Images

Getty Images

Je vertrekt vol goede moed, maar nog voor je goed en wel in je ritme zit, klinkt je ademhaling alsof je al kilometers onderweg bent. Je benen willen nog best, alleen je longen lijken daar andere ideeën over te hebben.

Snel buiten adem zijn tijdens het hardlopen komt ontzettend vaak voor, maar de reden is niet altijd zo simpel als ‘slechte conditie’.

Waarom raak je buiten adem tijdens het hardlopen?

Harder ademen tijdens het hardlopen is precies wat je lichaam hoort te doen. Je spieren hebben tijdens inspanning meer zuurstof nodig en produceren meer koolstofdioxide. Daardoor neemt je ventilatie toe: je gaat sneller én dieper ademen om voldoende zuurstof binnen te krijgen en koolstofdioxide kwijt te raken. Hoe hoger de intensiteit, hoe harder je ademhalingssysteem aan het werk moet.

Het is dus niet gek dat je sneller ademt of ‘buiten adem’ raakt tijdens het hardlopen. En ja, je conditie speelt daarbij een rol, maar het is zeker niet het hele verhaal. Als je conditie nog in opbouw is, bereik je bij een bepaald tempo sneller een hoge inspanningsintensiteit en gaat je ademhaling dus eerder flink omhoog. Maar ook goed getrainde lopers raken buiten adem zodra ze hard genoeg lopen. Het gevoel dat je ‘geen lucht meer krijgt’ zegt daarom vooral iets over hoe zwaar de inspanning op dat moment voor jouw lichaam is, niet automatisch over hoe goed of slecht je conditie is.

Grote kans dat je gewoon te hard loopt

Dit is misschien niet het spannendste antwoord, maar wel een belangrijke: veel hardlopers lopen hun rustige trainingen gewoon nét te hard. Hoe harder je loopt, hoe meer zuurstof je spieren nodig hebben en hoe harder je ademhaling moet werken. Op een gegeven moment merk je dat ineens heel duidelijk. Waar je eerst nog lekker liep, ben je een paar minuten later vooral bezig met hijgen.

Een handige check is de praattest. Kun je tijdens een rustige duurloop nog gewoon een paar zinnen achter elkaar zeggen? Dan zit je meestal goed. Krijg je na drie woorden al behoefte aan een flinke hap lucht, dan is je ‘easy run’ waarschijnlijk minder easy dan je denkt.

Onderzoek laat zien dat die simpele praattest best goed overeenkomt met hoe zwaar je lichaam daadwerkelijk aan het werk is.

Rustiger lopen mag écht rustig zijn

Probeer eens bewust langzamer te beginnen dan je normaal zou doen. Denk niet meteen in kilometers en tijden, maar vraag jezelf af: kan ik dit tempo langere tijd ontspannen volhouden? Vooral als je net begint met hardlopen, is het helemaal niet gek om stukken wandelen en hardlopen af te wisselen. Je hart, spieren en energiestofwisseling hebben tijd nodig om zich aan hardlopen aan te passen. Je hoeft niet iedere training goed te presteren.

Je conditie speelt natuurlijk ook mee

Ben je net begonnen, heb je een tijdje niet gelopen of pak je het hardlopen na ziekte of een trainingspauze weer op? Dan kan een tempo dat eerder comfortabel voelde ineens een stuk zwaarder zijn. Door duurtraining wordt je lichaam beter in het opnemen, transporteren en gebruiken van zuurstof. Je kunt daardoor bij dezelfde inspanning efficiënter werken. Je longen zelf worden door training overigens niet ineens veel groter of sterker. De belangrijkste aanpassingen vinden onder andere plaats in je hart- en vaatstelsel, bloed en spieren.

Een betere conditie kan er dus zeker voor zorgen dat je minder snel buiten adem raakt. Loop je bijvoorbeeld hetzelfde tempo als een paar maanden geleden, dan hoeft je lichaam daar vaak minder hard voor te werken en blijft je ademhaling rustiger. Maar het blijft altijd afhankelijk van hoe hard je loopt. Ook met een topconditie raak je buiten adem als je het tempo flink opvoert. Het verschil is vooral dat je met een betere conditie een hoger tempo kunt lopen voordat je ademhaling echt zwaar wordt.

Warmte, kou en hoogte kunnen je ademhaling veranderen

Soms ligt het niet aan jou, maar aan de omstandigheden. Loop op een warme, benauwde dag hetzelfde tempo als normaal en de kans is groot dat het plotseling zwaarder voelt. Je lichaam moet niet alleen energie leveren aan je spieren, maar ook harder werken om warmte kwijt te raken. Daarbij kan onder andere je hartslag verder oplopen. Onderzoek naar hardlopen in warme omstandigheden laat zien dat de belasting voor hart en temperatuurregulatie toeneemt naarmate de omstandigheden zwaarder worden.

Ook hoogte maakt verschil. Hoe hoger je komt, hoe lager de zuurstofdruk. Daardoor moet je bij dezelfde inspanning meer ventileren en ligt je maximale zuurstofopname lager. Een rondje hardlopen op vakantie in de bergen mag dus gerust langzamer voelen dan thuis. Koude, droge lucht kan weer extra klachten geven wanneer je gevoelige luchtwegen of astma hebt.

Moet je tijdens het hardlopen anders ademhalen?

Je hebt misschien weleens gehoord dat je per se door je neus moet ademen, een bepaald ritme moet volgen of je ademhaling exact aan je passen moet koppelen. Daar kun je mee experimenteren, maar verwacht geen trucje waarmee je ineens kilometers sneller loopt zonder te hijgen.

Bij een rustige inspanning kan bewust rustig en diep ademen prettig zijn. Naarmate je harder loopt, neemt je ventilatie simpelweg toe en wordt ademhalen door je mond heel normaal. Er bestaan verschillende ademhalingstechnieken voor hardlopers, maar het wetenschappelijke bewijs dat één specifieke techniek je prestaties duidelijk verbetert, is nog beperkt.

Dit zijn signalen dat er misschien meer aan de hand is

Een pittige ademhaling hoort bij hardlopen, zeker als je tempo omhooggaat. Ben je tijdens iedere rustige run na vijf minuten al aan het happen naar lucht? Haal dan eerst eens flink wat snelheid van je tempo af. Je rustige loop hoeft niet indrukwekkend te klinken op Strava. Als jij onderweg nog gewoon kunt vertellen hoe je dag was, zit je waarschijnlijk een stuk dichter bij écht rustig lopen.

Merk je juist dat je sinds kort veel sneller buiten adem bent dan normaal, terwijl een rustige duurloop eerder prima ging? Dan hoeft harder trainen niet de oplossing te zijn. Een ijzertekort kan bijvoorbeeld invloed hebben op je uithoudingsvermogen, omdat ijzer een belangrijke rol speelt bij het transport van zuurstof door je lichaam. Vooral bij duursporters en vrouwen komt zo’n tekort relatief vaak voor. Krijg je daarnaast last van duidelijke benauwdheid, een piepende ademhaling of pijn op de borst tijdens het sporten, laat die klachten dan beoordelen. Dat is iets anders dan gewoon flink hijgen tijdens of na een zware training.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?