Neem jij pre-workout voor het sporten? Dit moet je weten over de risico’s

Pre-workout klinkt voor veel sporters als een handige shortcut naar meer energie. Even een schepje in je bidon of shaker en je bent klaar voor een pittige training. Ook onder hardlopers kan dat aantrekkelijk zijn, zeker als je na een lange werkdag nog intervallen wil doen, je tempo wil vasthouden of net wat frisser aan de start wil staan. Maar zo’n scoop is niet altijd zo onschuldig als hij lijkt.

Dat blijkt ook uit onderzoek van Pointer Checkt. Bij het Nationaal Vergiftigingen Informatiecentrum (NVIC) kwamen in 2025 bijna twee keer zoveel meldingen binnen over pre-workoutsupplementen als een jaar eerder. Het aantal steeg van 20 naar 37 meldingen. Dat klinkt misschien niet enorm, maar volgens het NVIC is het waarschijnlijk maar een deel van het echte probleem, omdat artsen niet verplicht zijn om zulke klachten te melden.

Wat is pre-workout?

Een pre-workout is een voedingssupplement in poeder- of capsulevorm dat sporters innemen om hun prestaties tijdens een training te verbeteren. Het wordt 15 tot 30 minuten vóór het sporten gebruikt om extra energie te krijgen, de focus te verhogen en vermoeidheid uit te stellen.

De bekendste stof in pre-workout is cafeïne. En ja, cafeïne kan sportprestaties verbeteren, vooral bij duursporten zoals hardlopen. Onderzoek laat zien dat cafeïne bij veel sporters kan helpen om alerter te zijn en inspanning iets langer vol te houden. Maar meer is niet automatisch beter. Hoge doseringen geven vooral meer kans op bijwerkingen, zonder dat je daar per se harder van gaat lopen.

In één dosis pre-workout zit volgens Pointer Checkt vaak 250 tot 350 milligram cafeïne. Dat is al meer dan de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA als veilige hoeveelheid in één keer noemt voor gezonde volwassenen: maximaal 200 milligram per keer en maximaal 400 milligram per dag. En dan tellen je koffie bij het ontbijt, cappuccino op werk en eventuele energydrink nog gewoon mee.

De grote boosdoener in pre-workout is cafeïne

Te veel cafeïne kan behoorlijk vervelend uitpakken. Denk aan misselijkheid, braken, zweten, trillen, hoofdpijn, hartkloppingen, onrust en slapeloosheid. RIVM-onderzoek laat zien dat bijna de helft van de gebruikers van workout-supplementen weleens bijwerkingen ervaart, zoals hoofdpijn, slapeloosheid, hartkloppingen en maagklachten. Niet ideaal als je juist lekker, ontspannen en met een goed herstel wil trainen.

Voor hardlopers zit er nog een extra nadeel aan. Een training voelt al intensief: je hartslag gaat omhoog, je ademhaling versnelt, je zweet en je maag kan tijdens het lopen gevoeliger zijn. Gooi daar een flinke dosis cafeïne bovenop en klachten als hartkloppingen, misselijkheid of een opgejaagd gevoel kunnen extra heftig binnenkomen. Zeker bij tempo’s, intervallen, warm weer of een wedstrijd waarin je lichaam toch al hard moet werken.

Daarbij is pre-workout vaak meer dan cafeïne alleen. In zulke poeders zitten soms ook stoffen als beta-alanine, l-citrulline, taurine, creatine of andere stimulerende ingrediënten. Van sommige stoffen is het effect redelijk bekend, maar voor lang niet alles is het bewijs even sterk. Ook kunnen ingrediënten elkaar versterken. De NVWA waarschuwt dat pre-workouts soms farmacologisch actieve stoffen bevatten en dat niet altijd alles duidelijk op het etiket staat.

In 2025 meldde de NVWA na onderzoek van 27 pre-workoutsupplementen dat alle onderzochte producten cafeïne bevatten. In 8 producten werden farmacologisch actieve stoffen aangetroffen. In sommige gevallen ging het zelfs om verboden stoffen. Ook overschreden verschillende producten de grens van 200 milligram cafeïne per keer bij gebruik volgens de verpakking. Best schrikken, zeker als je dacht dat je gewoon een sportief poedertje nam.

Hoe zit het met dat tintelende gevoel na pre-workout?

Dat tintelende gevoel komt vaak door beta-alanine. Op zichzelf hoeft dat niet meteen gevaarlijk te zijn, maar het zegt ook niet dat je training automatisch beter wordt. Hetzelfde geldt voor trillen, hartkloppingen of een opgejaagd gevoel: dat is geen bewijs dat je klaar bent om een PR te lopen. Het kan ook een signaal zijn dat je lichaam moeite heeft met wat je net hebt ingenomen.

Wanneer moet je extra oppassen?

Extra voorzichtigheid is slim als je gevoelig bent voor cafeïne, snel last hebt van paniek of hartkloppingen, een hoge bloeddruk of hartproblemen hebt, zwanger bent, borstvoeding geeft of medicijnen gebruikt. Ook als je jong bent, weinig weegt of normaal weinig cafeïne binnenkrijgt, kan een standaarddosering pre-workout harder binnenkomen dan je verwacht. EFSA noemt voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven een lagere veilige dagelijkse hoeveelheid cafeïne: maximaal 200 milligram per dag uit alle bronnen samen.

Pre-workout is geen voorwaarde voor een goede training. Slaap, genoeg eten, voldoende drinken, rust en een haalbaar trainingsschema doen vaak meer voor je loopplezier dan een scoop waar je hart van op hol slaat. Een kop koffie kan voor sommige lopers prima werken, maar ook daarvoor geldt: test het rustig, niet voor het eerst op wedstrijddag en luister naar je lichaam.

Krijg je na pre-workout klachten zoals heftige hartkloppingen, benauwdheid, pijn op de borst, hevig braken, verwardheid of klachten die niet zakken? Neem dan contact op met je huisarts. Bijwerkingen kun je melden bij Bijwerkingencentrum Lareb en zorgen over de veiligheid of misleidende claims van een supplement kun je melden bij de NVWA.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?