Dat moment waarop hardlopen ineens moeiteloos voelt, je benen vanzelf lijken te bewegen en je het gevoel hebt dat je nog uren door kunt gaan. De bekende runner's high is voor veel hardlopers het ultieme gevoel. Maar wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam? En waarom ervaren sommige hardlopers het regelmatig terwijl anderen er jarenlang op wachten?

Waarom je niet op zoek moet gaan naar een runner's high (als je er juist eentje wilt ervaren)

Voor sommige hardlopers is het een welbekende trainingspartner. Voor anderen blijft het een soort hardloopmythe waar vooral andere hardlopers over praten. Toch bestaat het fenomeen wel degelijk. Wetenschappers weten tegenwoordig steeds beter wat er tijdens zo'n moment in je lichaam en brein gebeurt. En het blijkt dat een runner's high veel meer is dan alleen een goed humeur. Zelf heb ik vooral een runner's high ervaren tijdens hardloopwedstrijden die langer duurden dan anderhalf uur.

Wat is een runner's high?

Een runner's high is een euforisch gevoel dat tijdens of zelfs nog na het hardlopen kan ontstaan. Veel hardlopers omschrijven het als een combinatie van energie, rust, geluk en focus. Vermoeidheid lijkt naar de achtergrond te verdwijnen en het tempo dat eerst nog zwaar voelde, gaat ineens vanzelf.

Een cocktail aan stoffen waardoor hardlopen ineens geweldig voelt

Lange tijd dachten onderzoekers dat endorfines verantwoordelijk waren voor dit gevoel. Dat klinkt logisch, want endorfines staan bekend als de natuurlijke gelukshormonen van het lichaam. Inmiddels weten wetenschappers dat het verhaal iets ingewikkelder ligt. Volgens recent onderzoek speelt vooral het endocannabinoïde systeem een belangrijke rol.

Dit systeem produceert lichaamseigen stoffen die lijken op THC, de stof die verantwoordelijk is voor de bekende high van cannabis. Alleen maakt je lichaam deze stoffen helemaal zelf aan tijdens langdurige inspanning. Wanneer deze stoffen vrijkomen, kunnen ze pijn verminderen, stress verlagen en zorgen voor gevoelens van ontspanning en euforie. Ook dopamine, een neurotransmitter die betrokken is bij motivatie en beloning, lijkt mee te spelen. Het resultaat is een cocktail aan stoffen waardoor hardlopen ineens geweldig kan voelen.

Hoe voelt een runner's high eigenlijk?

Dat verschilt per persoon. De ene hardloper voelt zich licht en energiek en de ander ervaart vooral een diepe rust. Sportpsycholoog Cindra Kamphoff omschrijft het als een toestand waarin je minder aandacht hebt voor fysieke ongemakken en meer voor het plezier van het hardlopen zelf. Vermoeide benen voelen minder zwaar en de kilometers lijken vanzelf voorbij te gaan. Het gevoel stopt vaak niet direct wanneer je klaar bent met hardlopen. Sommige hardlopers ervaren uren later nog steeds een verbeterde stemming en minder stress.

Waarom ervaren sommige hardlopers het wel en anderen niet?

Dat heeft deels te maken met ervaring. Tijdens het ASICS pre-marathon diner voorafgaand aan de NN Marathon Rotterdam vertelde Runner's World hoofdredacteur Liselot Bouman dat veel hardlopers een runner's high zien als iets magisch, terwijl het vaak juist het gevolg is van consistente training.

Dat sluit aan bij wat Amerikaanse onderzoekers zien. Als je regelmatig loopt, geef je je lichaam en brein de kans om efficiënter te worden in het produceren van de stoffen die betrokken zijn bij een runner's high. Beginnende hardlopers ervaren hun trainingen vaak vooral als zwaar, waardoor er minder ruimte ontstaat voor dat euforische gevoel. Dat betekent overigens niet dat beginners nooit een runner's high kunnen ervaren. Alleen is de kans vaak veel kleiner.

Wanneer ontstaat een runner's high?

Er bestaat geen magisch aantal kilometers, maar onderzoekers zien wel een patroon. De meeste hardlopers die een runner's high ervaren, krijgen dat gevoel pas nadat ze minimaal 30 tot 45 minuten onderweg zijn. Pas dan heeft het lichaam voldoende tijd gehad om de betrokken stoffen aan te maken.

Ook de intensiteit lijkt een rol te spelen

Je hoeft niet voluit te sprinten om een runner's high te krijgen. Dat werkt vaak juist averechts. Experts adviseren inspanningen die stevig aanvoelen, maar niet maximaal zijn. Denk aan een tempoloop, een marathontraining of een fartlek waarbij je net buiten je comfortzone komt. Maar ook tijdens een lange rustige duurloop kan het gebeuren. Kamphoff ziet dat veel lopers juist tijdens de laatste kilometers van een duurloop van 60 tot 90 minuten ineens in een flow terechtkomen, en dus meer kans hebben op de runner's high.

Een runner's high kan je niet afdwingen

Hier wordt het interessant. Want hoe graag we het gevoel ook willen ervaren; een runner's high kan je niet plannen. Volgens Kamphoff maken veel hardlopers dezelfde fout: ze gaan bewust op zoek naar het gevoel. Maar juist dat werkt vaak niet. Wanneer je voortdurend denkt: 'Voel ik 'm al?' of 'Wanneer komt die runner's high?', blijf je te veel in je hoofd zitten.

Misschien is dat ook de reden waarom het zo bijzonder blijft. Je kunt het niet afdwingen. Het overkomt je!

Zo vergroot je de kans op een runner's high

Hoewel garanties niet bestaan, zijn er wel een paar dingen die kunnen helpen. Regelmatig en consistent trainen staat bovenaan de lijst. Als je drie tot vier keer per week loopt, vergroot je de kans dat je lichaam zich aanpast aan de inspanning en efficiënter wordt in het aanmaken van de betrokken stoffen.

Ook een goede warming-up kan helpen. Als je ontspannen aan je training begint en niet eerst tien minuten hoeft te worstelen met stijve benen of met tegenzin, kom je makkelijker in een flow terecht.

De echte waarde van een runner's high

Een runner's high voelt absoluut geweldig. Maar misschien is dat niet eens het belangrijkste. Volgens cognitief neurowetenschapper Scott Frey zorgt een runner's high ervoor dat je ervaart hoe goed hardlopen kan voelen en daardoor krijg je meer motivatie om te blijven trainen. Win-win!

Dus als je tijdens je volgende lange duurloop of hardloopwedstrijd (onze tips voor de leukste hardloopwedstrijden) ineens het gevoel hebt dat alles klopt, geniet ervan. Maar ga er niet naar op zoek. Want juist dan heb je misschien de grootste kans dat het gebeurt.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?