Is een paracetamol voor je wedstrijd slim? Dit zegt de wetenschap

Iedere maandag kun je via het Instagram account van Runner's World al je brandende hardloopvragen insturen. Deze week beantwoorden we de vraag van Sheila (@sheila_ren77): 'Is het nuttig om voorafgaand aan een wedstrijd paracetamol te nemen?’

Ook een vraag? Houd onze Instagram stories in de gaten en reageer op maandagochtend met jouw vraag. Wie weet vind je binnenkort het antwoord op onze website.

Het gebeurt misschien wel vaker dan je denkt, zeker bij duursporters. Voor de wedstrijd even een paracetamolletje erin gooien om een pijntje te onderdrukken of gewoon omdat je weet dat het straks pijn gaat doen. Werkt dat? En is dat dan niet zonder risico? Wij pakken de wetenschap erbij.

Wat doet een pijnstiller?

Een pijnstiller neem je om de pijn in je lijf te stillen. Daarbij kennen we grofweg twee soorten:

• Paracetamol
• NSAID’s zoals ibuprofen en aspirine

Het idee is dat je minder ongemak ervaart en dus langer kan doorlopen op een hoog tempo. Een NSAID als ibuprofen remt ontstekingen, maar kent ook bijwerkingen als maagklachten, nierproblemen (zeker bij uitdroging) en verstoring van je vochtbalans - niet bepaald handig voor een wedstrijd.

Een paracetamol kent minder van deze problemen en werkt vooral op de hersenen. Het vermindert de pijnbeleving; vergelijk het met het waarschuwingslampje dat wat langer uit blijft staan. Een paracetamol verandert niets aan wat er in je spieren gebeurt, maar wel aan hoe je het ervaart. Je voelt minder pijn, maar dat betekent niet dat je lichaam minder belast wordt.

Ga je harder lopen van een paracetamolletje?

Een paracetamolletje begint bijna verleidelijk te klinken. Ga je daar echt harder van lopen? Een meta-analyse uit 2021 waarin tien studies werden samengevoegd, vond geen significant verschil in duurprestatie tussen een placebo en paracetamol. In sommige labstudies werd een klein effect gevonden, maar in wedstrijdsituaties lijkt het nauwelijks iets op te leveren.

Hoe werkt dat in de praktijk?

Bovenstaand onderzoek bevat voornamelijk observaties die zijn gedaan in een gecontroleerde setting. Er is ook onderzoek gedaan buiten het lab, gewoon tijdens een echte marathon. Bij de Bonn Marathon in 2010 vulden bijna 4 duizend van de 8 duizend lopers een vragenlijst in over hun gebruik van pijnstillers.

Wat opvalt: bijna de helft van de lopers die de lijst invulden had vooraf een pijnstiller genomen. In de meeste gevallen ging het niet om paracetamol, maar om zwaardere middelen zoals diclofenac en ibuprofen.

Toen onderzoekers keken naar klachten na de race, zagen ze een duidelijk verschil. Lopers die pijnstillers hadden genomen, rapporteerden veel vaker problemen als maagklachten, nierproblemen en hartklachten. Hoe hoger de dosering, hoe groter het risico. Opvallend detail: ziekenhuisopnames kwamen alleen voor bij lopers die vooraf pijnstillers hadden gebruikt.

Het is natuurlijk voorbarig om te concluderen dat dit door de pijnstillers komt, het blijft een observatiestudie, maar het laat wel zien dat preventief slikken zeker niet zonder risico is.

Langetermijngevolgen

Een NSAID is dus waarschijnlijk een heel slecht idee. Wellicht dat een paracetamol nog gaat, maar je moet er geen gewoonte van maken. Zo concludeerden Zweedse onderzoekers dat het gebruik van pijnstillers de eiwitaanmaak remt en dus de spieropbouw belemmert. De onderzoekers adviseren dan ook om terughoudend te zijn met het gebruik van pijnstillers en deze niet vaker of langer dan nodig te gebruiken. 

Conclusie: high risk, low reward

Om terug te komen op de vraag van Sheila; een paracetamol is in ieder geval slimmer dan een zwaardere pijnstiller, maar echt nuttig lijkt het niet te zijn. Je gaat er in ieder geval niet veel beter van presteren en op lange termijn kan het je vooruitgang remmen. Ook kun je je afvragen hoe gezond het is om de waarschuwingen van je lichaam op stil te zetten met paracetamol. De kans bestaat dat je lijf daar later een flinke rekening voor presenteert.

Vraag je dus vooral zelf af of het jou het waard is om een pijnstiller te nemen.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?