Janneke loopt bij haar eerste 100-miler de UTMB uit: ‘Ik viel lopend in slaap’
All4Running
Bij haar eerste non-stopwedstrijd over 100 mijl koos Janneke Scherpenhuyzen niet bepaald de makkelijkste: de UTMB. Na 174 kilometer en bijna 10.000 hoogtemeters bereikte ze als enige Nederlandse vrouw de finish in Chamonix. Vooral de twee nachten zonder slaap hakten erin: ‘Ik viel tijdens het lopen gewoon in slaap.’
Vier dagen nadat model en ultratrail-loper Janneke Scherpenhuyzen bijna 43 uur door de Alpen had gelopen, stond ze alweer op hakken voor een modellenklus. Daar konden de meeste mensen zich nauwelijks voorstellen wat ze in het weekend daarvoor had gedaan. De UTMB uitlopen, 174 kilometer en bijna 10.000 hoogtemeters door Frankrijk, Italië en Zwitserland, zegt buiten de kleine wereld van het ultratrailen lang niet iedereen iets.
© All4Running‘Hardlopen is al best wel niche en ultratrail-lopen is nog meer niche’, vertelt Janneke. ‘Dus niet iedereen heeft een idee als je het hebt over de UTMB.’
Voor trailrunners behoeft die afkorting nauwelijks uitleg. De Ultra-Trail du Mont-Blanc geldt als een van de belangrijkste wedstrijden ter wereld en wordt soms zelfs het officieuze wereldkampioenschap ultratrailen genoemd. De hoofdafstand voert vanuit Chamonix om de Mont Blanc, door drie landen en over ongeveer 9.700 hoogtemeters. Voor veel lopers is alleen al een startbewijs bemachtigen een meerjarenproject.
Janneke kreeg via een sponsor de mogelijkheid om mee te doen nadat ze een jaar eerder de CCC had uitgelopen, de wedstrijd van ongeveer 100 kilometer tijdens hetzelfde evenement. Lang hoefde ze niet over het aanbod na te denken. ‘De CCC was me heel goed bevallen. Toen kreeg ik de vraag: wil je de UTMB doen? Zo’n kans krijg ik niet vaak en ik ben heel erg van: als ik de kans krijg, dan zeg ik ja. Het is een race die superhoog staat aangeschreven Sommige ultratrail-lopers zien dit als het hoogst haalbare. Hoe vet is het dan om daar zelf te mogen staan?’
Ze wist ook dat ze zich op onbekend terrein begaf. De CCC was haar goed bevallen en ze had meerdere 100 kilometers en meerdaagse wedstrijden voltooid, maar de UTMB werd haar eerste non-stopwedstrijd over 100 mijl. Uiteindelijk bereikte ze na 42.50.41 de finish in Chamonix. Daarmee was ze de enige Nederlandse vrouw die de UTMB in 2026 uitliep.
Niet de afstand, maar twee nachten wakker blijven
Vooraf hield vooral de duur van de wedstrijd haar bezig. Niet zozeer de 174 kilometer of het enorme aantal hoogtemeters, maar het vooruitzicht dat ze twee nachten achter elkaar zou moeten blijven bewegen.
‘Ik denk dat ik het meest opzag tegen de duur’, zegt Janneke. ‘Ik had weleens één nacht doorgehaald, maar nog nooit twee. En ik ben ook niet echt iemand die overdag dutjes kan doen. Dat doe ik eigenlijk nooit. Dus ik wist niet zo goed wat er zou gebeuren als ik zo lang wakker zou blijven.’
Door de wedstrijd was ze vanaf vrijdagochtend wakker. Pas na haar finish op zondagavond kon ze weer slapen. ‘Dit jaar werd de start ook nog eens twee uur uitgesteld vanwege het weer,’ vertelt ze. ‘Ik was al vanaf vrijdagochtend wakker.’ Daardoor kreeg ze na ‘pas’ 50 kilometer haar eerste echte inzinking.
© All4Running‘Je start in de avond en gaat vrij snel de nacht in. Je bent dan lichamelijk nog niet eens heel erg vermoeid, maar je bent gewoon niet gewend om ’s nachts te lopen. Die vermoeidheid overviel me een beetje. Dan ben je pas vijftig kilometer onderweg en denk je al: o nee toch, ik moet nog zó ver.’
‘Opgeven is geen moment in me op gekomen. Of ik moet echt geblesseerd raken. Als je daar doorheen loopt, loop je het risico om er echt lang uit te liggen en dan kan gewoon niet, ook omdat het deels mijn werk is.’
Gelukkig bleef ze voor de bezemlopers uit lopen en kreeg ze pas haar volgende serieuze inzinking ruim een dag later. ‘Op zondagochtend, bij het ochtendgloren, liep ik alweer tegen een berg op. Het was niet eens de lichamelijke vermoeidheid waar ik last van had. Ik was nog aan het lopen, maar ik kon mijn ogen nauwelijks open houden. Ik viel gewoon bijna in slaap tijdens het lopen.’
De Nijmeegse Vierdaagse als training
Toen de vraag kwam hoe ze zich op dat slaaptekort had voorbereid, bleek Janneke al jaren een ongebruikelijke vorm van training in haar programma te hebben: de Nijmeegse Vierdaagse.
‘Ik doe al jaren mee aan de Nijmeegse Vierdaagse’, vertelt ze. ‘ Veel mensen kijken me raar aan met de vraag hoe dat helpt bij een hardloopevenement, maar je staat soms 16 uur per dag op je benen en ik slaap ongeveer anderhalf uur per nacht. Dat is stiekem best wel goede training voor de UTMB.’
Voor de zekerheid was ze wel van plan om tijdens de UTMB af en toe kort te slapen. In de praktijk kwam daar weinig van terecht. Eén keer probeerde ze een dutje te doen, maar die poging duurde niet lang.
‘Ik ben één keer bij een fotograaf in de auto gaan liggen. Maar die snurkte zo hard dat ik dacht: waar ben ik nou mee bezig? Dit gaat hem helemaal niet worden. Toen ben ik maar gewoon weer verder gegaan.’
© All4RunningVanaf Courmayeur op bekend terrein
Bij een wedstrijd van 174 kilometer kan kennis van het parcours veel onzekerheid wegnemen. In Courmayeur, de Italiaanse plaats waar de CCC begint, herkende Janneke het terrein van haar deelname een jaar eerder.
‘De eerste 75 of 80 kilometer waren nieuw voor mij’, vertelt Janneke. ‘Vanaf Courmayeur kwam ik op het parcours van de CCC. Toen dacht ik: hé, dit ken ik. Dat werkt voor mij prettig. Dan weet ik een beetje wat me te wachten staat en voelt het toch weer alsof je op bekend terrein loopt.’
Dat betekende niet dat ze zich veilig waande. Wie na de cut-off bij een verzorgingspost arriveert of te laat weer vertrekt, wordt uit de wedstrijd gehaald. Janneke hield de tijdslimieten daarom voortdurend in de gaten.
‘Ik heb echt een hekel aan cut-offs’, zegt Janneke. ‘Het kan gebeuren dat je nog lekker in de wedstrijd zit en best verder kunt, maar dat je bij een verzorgingspost ineens uit de wedstrijd wordt gehaald. Daarom heb ik altijd een notitie in mijn telefoon met alle verzorgingsposten en de cut-off-tijden die daarbij horen. Daar maak ik dan de achtergrond van mijn telefoon van. Als ik mijn iPhone open, zie ik in één oogopslag waar ik ben en hoeveel tijd ik nog heb. Dan hoef ik dat niet steeds op te zoeken.’
Hoe snel een tijdslimiet een wedstrijd kan beëindigen, had ze twee weken voor de UTMB nog ervaren. Bij de Madrisa Trail werden de cut-offs op het laatste moment aangescherpt vanwege voorspelde onweersbuien. ‘Dat had ik niet helemaal door. Die cut-off was ineens heel scherp gezet en daardoor lukte het me niet om te finishen.’
Duizenden calorieën zonder persoonlijke crew
Naast slaap vormt eten een van de grootste uitdagingen tijdens een wedstrijd die bijna 43 uur duurt. ‘Je kunt dit niet alleen op gelletjes doen’, zegt Janneke. ‘Ik vind het zelf prettig om met vloeibare voeding te werken. Je verbrandt in die tijd zo’n 15.000 calorieën. Dat moet je er toch op de een of andere manier weer bij zien te tanken. Daarom ga ik ook over op vaste voeding, zoals repen. Alleen viel het me wel tegen om te blijven eten. Uiteindelijk heb ik niet genoeg binnengekregen.’
© All4RunningEen persoonlijke crew die bij iedere verzorgingspost haar voeding controleerde, had ze niet. ‘Ik loop eigenlijk altijd self-supported’, vertelt Janneke. ‘Nu had ik wel een mediateam bij me. Dat was heel fijn, maar ik had geen crew die mijn hele wedstrijd en voeding voor me regelde.’
Op enkele punten langs het parcours had ze dropbags klaarliggen. Daarin zaten onder meer andere schoenen, schone sokken, kleding en voeding. Zeker na de eerste natte en modderige nacht was het prettig om materiaal te kunnen wisselen. Vervolgens moest ze zelf weer bepalen wat ze meenam en wat ze achterliet voor het volgende deel.
© All4Running‘Vanaf hier kan het niet meer misgaan’
Ondanks haar vermoeidheid, het moeizame eten en de constante blik op de cut-offs dacht Janneke geen moment serieus aan opgeven. Dat betekent niet dat ze de finish al vroeg als vanzelfsprekend beschouwde. Pas rond kilometer 155, bij een van de laatste verzorgingsposten, durfde ze echt te geloven dat ze Chamonix zou bereiken.
‘Dat moment weet ik nog heel goed’, zegt Janneke. ‘Het was rond kilometer 155, bij een van de laatste verzorgingsposten. Toen dacht ik: vanaf hier kan het eigenlijk niet meer misgaan. Ik ga hem uitlopen.’
In Chamonix kwam na 42 uur, 50 minuten en 41 seconden een einde aan haar eerste non-stopwedstrijd over 100 mijl. Veel tijd om bij die prestatie stil te staan was er niet. Maandagochtend reisde ze alweer terug naar huis.
Soms sluiten haar werk als model en haar liefde voor trails juist naadloos op elkaar aan. ‘Een deel van mijn klussen doe ik voor trailmerken’, vertelt Janneke. ‘Dan is die combinatie natuurlijk prachtig. Er zijn maar weinig modellen die dit werk doen en ook echt zelf zulke wedstrijden lopen.’
Bij andere klussen is die overlap er niet. Dan ontmoet ze mensen die nauwelijks weten wat ultratrailen inhoudt en voor wie ‘UTMB’ niet veel meer dan vier willekeurige letters zijn. Dat ze een paar dagen eerder nog twee nachten wakker bleef en bijna 10.000 hoogtemeters overwon, moet ze dan eerst maar eens uitleggen.
‘Vier dagen later stond ik alweer op hakken voor een klus’, zegt Janneke. ‘Dan snappen mensen nauwelijks wat ik bedoel als ik vertel wat ik het weekend daarvoor heb gedaan. Hardlopen is al best wel niche en ultratrail-lopen is nog meer niche. Niet iedereen heeft een idee als je het hebt over de UTMB.’
Toch droomt ze al verder van nieuwe avonturen. ‘Ik heb al een paar keer meegedaan aan The Speed Project, waar je lange afstanden aflegt in estafettevorm. Het lijkt mij heel tof om dat ooit nog eens in m’n eentje te doen. Die langere afstanden blijven me toch trekken. Misschien dat ik ooit nog eens in m’n eentje 500 kilometer loop van Los Angeles naar Las Vegas.
Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?