Veel hardlopers checken na iedere training hun tempo en hoeveel kilometer ze hebben gelopen. Logisch. Toch kan juist je rusthartslag minstens zoveel vertellen over je gezondheid en conditie. Hoe laag of hoog hoort je rusthartslag eigenlijk te zijn? En wat is normaal voor jouw leeftijd?

Hoeveel rusthartslag is normaal voor jouw leeftijd? Dit zeggen de cijfers

In dit artikel leggen we uit welke rusthartslag normaal is, wanneer je je geen zorgen hoeft te maken over een lage hartslag en wanneer het verstandig is om toch even contact op te nemen met je huisarts.

Wat is een rusthartslag?

Je rusthartslag is het aantal keer dat je hart per minuut klopt wanneer je volledig in rust bent. Wat is een normale hartslag in rust voor hardlopers? Het beste moment om je hartslag in rust te meten, is direct nadat je wakker bent geworden, terwijl je nog in bed ligt. Op dat moment wordt je hart niet beïnvloed door beweging, koffie, stress of andere prikkels.

Wat is een normale rusthartslag?

Volgens de Hartstichting ligt een normale rusthartslag bij de meeste volwassenen tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Dat is een brede marge, omdat je hartslag afhankelijk is van onder andere:

• leeftijd;
• conditie;
• stress;
• slaap;
• medicatie;
• cafeïne;
• temperatuur

Een hartslag van 62 is dus niet per definitie beter dan 82. Veel belangrijker is hoe jouw hartslag zich over langere tijd ontwikkelt.

Normale rusthartslag per leeftijd

Hoewel de normale bandbreedte voor volwassenen gelijk blijft, verandert je hartslag wel gedurende je leven. Kinderen hebben bijvoorbeeld een veel hogere hartslag dan volwassenen.

Voor hardlopers gelden vaak lagere waarden. Door regelmatige duurtraining wordt het hart sterker en kan het per hartslag meer bloed rondpompen. Daardoor hoeft het minder vaak te slaan.

Waarom hebben hardlopers vaak een lagere rusthartslag?

Als je heel regelmatig traint, krijg je in sommige gevallen een zogenoemd sportershart. Dat klinkt misschien spannend, maar is juist een gezonde aanpassing van het lichaam. Doordat de hartspier sterker wordt, pompt hij bij iedere hartslag meer bloed rond. Het gevolg? Minder slagen zijn nodig om hetzelfde werk te doen.

Daardoor hebben veel hardlopers een rusthartslag tussen de 40 en 60 slagen per minuut. Bij topsporters kan die zelfs nog lager liggen zonder dat dit een probleem is. Garmin analyseerde miljoenen gebruikersgegevens en zag hetzelfde patroon terug: hoe actiever mensen zijn, hoe lager hun gemiddelde rusthartslag doorgaans wordt. Dat betekent overigens niet dat een extreem lage hartslag altijd beter is. Het gaat vooral om wat normaal is voor jou.

Is een rusthartslag onder de 60 gevaarlijk?

Is een rusthartslag on de 60 gevaarlijk? Nee, niet per se. Voor mensen die veel sporten is een rusthartslag onder de 60 juist heel gebruikelijk. Zolang je je goed voelt en geen klachten hebt, is daar meestal niets mis mee.

Heb je echter een lage hartslag én klachten zoals:

• duizeligheid;
• flauwvallen;
• extreme vermoeidheid;
• benauwdheid;
• pijn op de borst;

dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.

Wanneer is je rusthartslag juist te hoog?

Een rusthartslag boven de 100 slagen per minuut wordt tachycardie genoemd. Dat hoeft niet direct een probleem te zijn. Je hartslag stijgt bijvoorbeeld tijdelijk door:

• stress;
• koorts;
• uitdroging;
• cafeïne;
• alcohol;
• emoties;
• een zware training.

Blijft je hartslag langere tijd verhoogd zonder duidelijke oorzaak, dan is het verstandig dit te laten controleren.

Waarom schommelt je rusthartslag?

Gisteren was je rusthartslag 46, vandaag ineens 53. Reden voor paniek? Nee, gelukkig niet. Je rusthartslag reageert namelijk op alles wat je lichaam meemaakt. Slecht slapen, een drukke werkweek of warm weer kunnen je hartslag tijdelijk verhogen. Ook een beginnende verkoudheid is vaak al zichtbaar voordat je klachten krijgt. Kijk daarom niet naar één losse meting, maar naar het gemiddelde over meerdere dagen of zelfs weken.

Zo meet je je rusthartslag

Wil je je rusthartslag meten? Vrijwel alle moderne sporthorloges meten automatisch je rusthartslag. Wil je het graag zelf meten of heb je geen sporthorloge? Doe dat dan direct na het wakker worden. Leg twee vingers op de binnenkant van je pols of naast je luchtpijp in je hals. Tel vervolgens het aantal hartslagen gedurende 30 seconden en vermenigvuldig dat met twee. Meet bij voorkeur meerdere ochtenden achter elkaar. Zo krijg je een betrouwbaarder beeld dan met één losse meting.

Hoe fit ben jij?

Voor hardlopers is de rusthartslag een graadmeter. Een structureel lagere hartslag gaat vaak samen met een betere conditie, terwijl een plotselinge stijging juist kan wijzen op vermoeidheid, stress of een opkomende ziekte. Iemand met een rusthartslag van 48 is dus niet automatisch fitter dan iemand met een rusthartslag van 58. Veel belangrijker is dat jouw hartslag stabiel blijft en past bij jouw lichaam en trainingsniveau.

Benieuwd hoe fit jij écht bent? Bekijk ook onze VO2 max tabel voor mannen en vrouwen en ontdek hoe jouw conditie scoort ten opzichte van leeftijdsgenoten.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?