Hoeveel is te veel havermout?

In de wereld van gezonde ontbijtjes heeft havermout een bijna onaantastbare reputatie. Het is voedzaam, vult goed en duikt in ongeveer elk voedingsadvies op. Maar zelfs bij een gezond product geldt uiteindelijk dezelfde regel: te veel bestaat ook.

'Havermout wordt inderdaad gelabeld als een gezond product met veel voordelen, maar alles waar tè voor staat is zelden goed voor je,’ zegt voedingswetenschapper Dr. Samefko Ludid. ‘De dosis maakt het vergif, zoals Paracelsus ooit zei. En zo kan zelfs water uiteindelijk slecht voor je zijn.’ Met andere woorden: ook bij een gezond product draait het uiteindelijk om balans.

Hoeveel havermout is te veel havermout?

Veel mensen hebben vaste eetgewoontes. Ze ontbijten iedere dag met hetzelfde, ongeacht wat ze die dag gaan doen. Volgens Ludidi is dat eigenlijk niet zo logisch. ‘We zijn gewend om, op het avondeten na, iedere dag hetzelfde te eten terwijl onze trainingsroutines per dag verschillen,’ zegt hij. ‘Het zou beter zijn om je voedselinname op af te stemmen op je dagelijkse verbruik. Daarom zou ik adviseren om havermout niet iedere ochtend te eten.’

Je lichaam heeft immers niet elke dag dezelfde hoeveelheid energie nodig. Op een zware trainingsdag kan een kom havermout precies zijn wat je nodig hebt. Op een rustdag kan het juist meer zijn dan nodig.

Havermout op trainingsdagen

Volgens Ludidi is havermout vooral handig op dagen waarop je lichaam veel energie verbruikt. ‘Zo stem je je energie-inname af op je energieverbruik,’ zegt hij. ‘Havermout past perfect bij de zwaardere trainingsdagen, maar hoeveel je hierbij kunt of mag eten, is weer afhankelijk van de grootte van het individu.’

En dat maakt het lastig om een standaardportie vast te leggen. Wat voor de ene persoon precies goed is, kan voor iemand anders te veel zijn. Een grote, actieve man heeft simpelweg meer energie nodig dan een kleinere vrouw die weinig beweegt. Daardoor bestaat er eigenlijk geen universeel 'perfect' aantal grammen havermout.

We zijn de laatste jaren gewend geraakt om alles in cijfers uit te drukken,' zegt Ludidi. ‘Dat geeft ons het gevoel dat we meer controle hebben over wat we doen. Het probleem is alleen dat voeding zich daar niet altijd goed voor leent. Het is namelijk heel lastig om eten precies te kwantificeren, omdat een 'normale' portiegrootte per persoon kan verschillen.’

Dus, wat is de juiste hoeveelheid havermout?

In plaats van alleen naar cijfers te kijken, is het volgens Ludidi belangrijker om naar je lichaam te luisteren. Volgens hem is het ‘ik zit vol’-signaal één van de belangrijkste signalen om op te letten. ‘En om vooral niet te snel te eten,’ voegt hij toe. ‘Hoe sneller je eet, des te meer eten je naar binnen kunt stoppen, aangezien je verdedigingsmechanismen pas na 20 minuten beginnen te werken.’ Langzamer eten, ook wel mindful eten genoemd, helpt je lichaam dus om op tijd aan te geven wanneer het genoeg heeft gehad.

Signalen dat je misschien te veel havermout eet

Hoewel de ideale portie per persoon verschilt, zijn er wel signalen die erop kunnen wijzen dat je structureel te veel eet. ‘Als je elke keer merkt dat je moet proppen om het op te krijgen, dan ben je te veel aan het eten,’ zegt hij. ‘En als last krijgt van een opgeblazen gevoel of darmproblemen, zou ik zeker zoek te gaan naar alternatieve producten.’

Dat soort klachten zijn niet zo vreemd. Havermout bevat namelijk veel vezels en koolhydraten. In normale porties is dat juist gunstig: vezels ondersteunen de spijsvertering en koolhydraten leveren energie. Maar in grote hoeveelheden kan het ook voor klachten zorgen. Vooral als je lichaam niet gewend is aan veel vezels, kan dat leiden tot een opgeblazen gevoel, winderigheid of juist verstopping. In dat geval kan het helpen om je portie wat te verkleinen of je ontbijt af en toe af te wisselen met iets anders.

Ook kunnen de klachten een teken zijn dat je ontbijt niet goed aansluit bij wat je lichaam die dag nodig heeft. Op een rustige dag kan een grote kom havermout bijvoorbeeld meer energie leveren dan je verbruikt. In dat geval kan het helpen om je portie wat te verkleinen of af en toe voor een ander ontbijt te kiezen.

Variatie blijft belangrijk

Zelfs als je dol bent op havermout, kan het verstandig zijn om af en toe iets anders te eten. Niet omdat havermout ongezond is, maar omdat variatie ervoor zorgt dat je verschillende voedingsstoffen binnenkrijgt. Bovendien helpt het om beter aan te voelen wat je lichaam op een bepaalde dag nodig heeft. Je kunt bijvoorbeeld afwisselen met:

• Griekse yoghurt of kwark met noten en bessen
• Volkorenbrood met eiwitrijk beleg
• Een omelet met groenten

Ook kun je experimenteren met je kom havermout en voor andere toppings gaan om te variëren. Of kies voor een iets kleinere portie. Veel mensen scheppen uit gewoonte een volle kom op, terwijl ze met iets minder net zo lang verzadigd blijven. Door daar af en toe mee te spelen, ontdek je sneller wat voor jou een fijne hoeveelheid is.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?