Training

Zo lang kun je niet hardlopen voordat je conditie achteruitgaat

Praat mee!
Contributing Digital Editor

Getty Images

Getty Images

Een weekje vakantie, een hardnekkige verkoudheid of gewoon even totaal geen zin om je hardloopschoenen aan te trekken. Voor je het weet, heb je al een tijdje niet gelopen. En terwijl jij eindelijk eens níét bezig bent met kilometers, tempo's en trainingsschema's, begint er toch iets te knagen.

Hoeveel van die zorgvuldig opgebouwde conditie ben je inmiddels kwijt?

Na hoeveel dagen zonder hardlopen verlies je conditie?

Goed nieuws voor iedereen die weleens een training overslaat: je conditie verdwijnt echt niet van de ene op de andere dag. Sterker nog, een paar dagen rust kunnen juist heel welkom zijn. Je spieren krijgen de kans om te herstellen en eventuele vermoeidheid van eerdere trainingen kan afnemen. Maar blijf je langer thuis, dan begint je lichaam zich langzaam aan te passen aan die verminderde inspanning.

In de sportwetenschap wordt dit detraining genoemd en dat betekent het geleidelijk verliezen van aanpassingen die je door training hebt opgebouwd. Uit onderzoek blijkt dat je uithoudingsvermogen bij een volledige trainingsstop na ongeveer één tot twee weken al meetbaar kan afnemen. Hoe snel het precies gaat, verschilt per persoon.

Wat gebeurt er als je één, twee of vier weken niet gaat hardlopen

Benieuwd hoe snel je conditie achteruitgaat? Grofweg kun je deze tijdlijn aanhouden:

  • Een paar dagen tot één week - Meestal is er nog weinig aan de hand. Je conditie blijft grotendeels behouden en je kunt zelfs profiteren van wat extra herstel.
  • Na twee weken - De eerste duidelijke veranderingen kunnen zichtbaar worden. In een onderzoek onder twaalf afstandslopers daalde de VO2 max, een belangrijke maat voor je aerobe conditie, na veertien dagen zonder training met ongeveer 4,7 procent.
  • Na drie tot vier weken - Je conditieverlies wordt doorgaans duidelijker. Je gebruikelijke tempo kan zwaarder aanvoelen en je hebt mogelijk meer moeite om langere afstanden vol te houden.
  • Na een maand of langer - Naarmate de trainingspauze langer duurt, neemt je uithoudingsvermogen doorgaans verder af. Toch ben je niet ineens al je opgebouwde conditie kwijt.

Hoe snel je conditie achteruitgaat, hangt ook af van hoe hard en vaak je normaal gesproken hardloopt. Trek je één keer per week je hardloopschoenen aan? Dan is de kans groot dat je na drie weken rust minder verschil merkt dan wanneer je normaal vier of vijf keer per week traint en ineens helemaal stopt. Je lichaam is in dat laatste geval gewend aan veel meer inspanning. Ook je trainingsniveau, de duur van je pauze en hoeveel je tussendoor blijft bewegen, spelen een rol.

Verlies je sneller conditie als je een ervaren hardloper bent?

Goedgetrainde hardlopers kunnen tijdens een trainingspauze relatief snel een deel van hun hoge VO2 max verliezen. Tegelijkertijd hebben ze meestal een grotere conditiebasis om op terug te vallen. Zelfs na een langere pauze behouden ervaren duursporters doorgaans een betere aerobe conditie dan ongetrainde mensen.

Ben je pas net begonnen met hardlopen? Dan zijn de aanpassingen die je de afgelopen weken of maanden hebt opgebouwd vaak nog minder stevig verankerd. Bij een langere trainingsstop kunnen die recente verbeteringen weer verdwijnen.

Waarom voelt hardlopen na een pauze ineens zo zwaar?

Misschien herken je het wel. Voor je vakantie liep je moeiteloos tien kilometer, maar na twee weken rust voelt vijf kilometer ineens als een behoorlijke onderneming. Hoe kan dat?

Een belangrijke verklaring zit in je hart en bloedsomloop. Wanneer je langere tijd niet traint, neemt onder andere je bloedplasmavolume af. Daardoor kan je hart per slag minder bloed rondpompen en moet het harder werken om tijdens inspanning voldoende zuurstof naar je spieren te krijgen.

Dat merk je bijvoorbeeld doordat je hartslag bij je vertrouwde hardlooptempo hoger ligt. In het eerdergenoemde onderzoek onder twaalf afstandslopers steeg de hartslag bij dezelfde loopsnelheid na twee weken rust zelfs met gemiddeld elf slagen per minuut. Geen wonder dat je gebruikelijke rondje ineens een stuk pittiger voelt.

Zo voorkom je conditieverlies tijdens een hardlooppauze

Geen tijd om drie of vier keer per week te lopen? Dan hoef je gelukkig niet meteen afscheid te nemen van je conditie. Onderzoek laat zien dat je met minder trainingen nog verrassend veel kunt behouden. Bij recreatieve sporters bleek twee keer per week trainen onder bepaalde omstandigheden al voldoende om het uithoudingsvermogen langere tijd op peil te houden. Wel was het belangrijk dat de intensiteit van de trainingen voldoende hoog bleef.

Kun je tijdelijk helemaal niet hardlopen? Dan kunnen fietsen, zwemmen of andere vormen van duurtraining helpen om je conditie te onderhouden. Hoe beter die activiteiten aansluiten bij de inspanning die je gewend bent, hoe meer je er doorgaans aan hebt. Is je pauze het gevolg van een blessure of ziekte? Geef herstel dan voorrang boven je conditie.

Weer beginnen met hardlopen na een pauze

En dan komt het moment waarop je je hardloopschoenen weer aantrekt. De verleiding is groot om meteen je oude rondje te lopen, het liefst ook nog in hetzelfde tempo. Toch kun je beter wat rustiger beginnen. Kies na een langere pauze eerst voor kortere, ontspannen loopjes en bouw je afstand en snelheid geleidelijk op. Zo geef je niet alleen je conditie, maar ook je spieren, pezen en gewrichten de kans om weer aan het hardlopen te wennen. Zeker na een blessure is een rustige opbouw belangrijk.

En onthoud vooral dat een weekje vakantie of een paar gemiste trainingen echt geen ramp zijn. Je hoeft niet iedere week kilometers te verzamelen om jezelf hardloper te mogen noemen. Soms is een beetje rust precies waar je lichaam behoefte aan heeft.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?