EK Atletiek 2026: dit is het team achter de Nederlandse atleten in Birmingham

TeamNL reist met maar liefst 59 atleten af naar Birmingham, waar vanaf maandag de Europese Kampioenschappen Atletiek plaatsvinden. Zij gaan niet alleen, want achter iedere start, sprong en worp staat een groot team dat ervoor zorgt dat de atleten zich volledig op hun prestaties kunnen richten.

Van biomechanische analyses en medische begeleiding tot reisplanning en media-aandacht: vier mensen van de Atletiekunie vertellen in de EK Atletiek Special van Runner's World wat er achter de schermen komt kijken bij een groot atletiekkampioenschap.

Coaches en atleten helpen betere beslissingen te nemen

Wanneer maandag de eerste Nederlandse atleten in actie komen tijdens de EK Atletiek in Birmingham, begint voor hen het moment waar ze maanden of zelfs jaren naartoe hebben gewerkt. Voor de mensen achter de schermen is het kampioenschap dan allang begonnen. Zij zijn al maanden bezig met de voorbereiding en zorgen ervoor dat alles klopt wanneer de atleten uiteindelijk aan de start staan.

Een van hen is Paul Brice, consultant biomechanist van de Atletiekunie. Zijn werk draait om data en analyse. Met camera's en geavanceerde meetapparatuur onderzoekt hij hoe atleten bewegen en waar nog winst te behalen valt. 'Mijn officiële functietitel is consultant biomechanist, maar eigenlijk probeer ik één ding te doen: coaches en atleten helpen om betere beslissingen te nemen', vertelt Brice, die sinds 2014 met de Atletiekunie samenwerkt.

Van paslengte tot wedstrijdanalyse

Het werk van Brice begint al ver voor een EK. Tijdens trainingskampen, onder meer in Zuid-Afrika, analyseert hij starts, looppatronen, sprongen en worpen. Daarbij kijkt hij onder meer naar paslengte, pasfrequentie, grondcontacttijd en de opbouw van een wedstrijd. Tijdens het kampioenschap zelf moet die informatie vooral snel bruikbaar zijn. Bij een kogelstoter kunnen beelden bijvoorbeeld direct na een poging worden doorgestuurd, zodat een coach nog voor de volgende worp kan zien wat technisch beter kan. Bij een 400 meter kan de wedstrijd achteraf worden opgedeeld in stukken van 50 meter om precies te zien waar tijd wordt gewonnen of verloren.

'Data is voor mij nooit een doel op zich. Het gaat erom dat een coach na afloop weet waar hij op moet focussen', zegt Brice. Volgens hem heeft die wetenschappelijke begeleiding ook een mentale component. Atleten weten door maandenlange metingen precies waar ze staan en hoe ze ervoor staan. Dat kan vertrouwen en rust geven wanneer de druk op een groot kampioenschap toeneemt.

Gezondheid staat voorop

Ook Petra Groenenboom, sportarts van TeamNL Atletiek, werkt al maanden toe naar Birmingham. Als voormalig 400 meter-loopster weet ze bovendien uit eigen ervaring wat er in een atleet omgaat. Groenenboom is sinds 2013 betrokken bij de Atletiekunie en begeleidt zowel olympische als paralympische atleten. Tijdens grote kampioenschappen werkt ze samen met fysiotherapeuten, coaches en andere specialisten.

De Nederlandse ploeg in Birmingham is groot. Daarom reizen dit keer twee sportartsen mee. 'Jarenlang deed ik dit grotendeels alleen, maar de ploeg is simpelweg te groot geworden', vertelt Groenenboom. De werkdagen tijdens een EK zijn lang. Ze reist vaak met de eerste bus naar het stadion en is een van de laatsten die terugkeert. Tussendoor houdt ze zich bezig met medische vragen, controles, behandelingen, overleg en soms ook dopingcontroles.

Toch zijn juist die intensieve dagen voor haar het mooiste onderdeel van het werk. 'Het mooiste blijft om een atleet te zien slagen waar maanden of zelfs jaren naartoe is gewerkt', zegt ze. 'Ik kan letterlijk met tranen in mijn ogen langs de baan staan.' Voor Groenenboom is een geslaagd EK dan ook niet alleen een kwestie van medailles. 'Voor mij is Birmingham straks geslaagd als iedereen gezond blijft en op zijn of haar eigen niveau kan presteren.'

De vliegende keep van TeamNL

Waar Groenenboom waakt over de gezondheid, houdt Jan Jaap van der Sar het overzicht over de organisatie. Als teammanager van TeamNL Atletiek zorgt hij sinds 2024 dat alles rondom de Nederlandse ploeg geregeld is: van vluchten en hotels tot kleding, maaltijden, accreditaties en wedstrijdplanning. Dat is bij atletiek een flinke puzzel, omdat iedere atleet een eigen programma heeft. Niet iedereen reist op hetzelfde moment naar Birmingham of vertrekt tegelijk weer naar huis.

'Mijn taak is ervoor te zorgen dat iedereen zich volledig op zijn eigen werk kan richten', zegt Van der Sar. 'Als alles goed loopt, heb ik eigenlijk weinig te doen. Dat klinkt vreemd, maar dat is wel de bedoeling.' Juist wanneer er iets misgaat, komt zijn rol nadrukkelijk naar voren. Een geblesseerde atleet kan op hetzelfde moment ondersteuning nodig hebben als er na een fotofinish een protest moet worden ingediend. Van der Sar omschrijft zichzelf daarom als de vliegende keep.

Maar misschien nog belangrijker vindt hij de sfeer binnen TeamNL. Sprinters, werpers en langeafstandslopers hebben allemaal hun eigen discipline, maar tijdens een kampioenschap vormen ze één ploeg. Ervaren atleten nemen debutanten mee en iedereen ontmoet elkaar buiten de eigen discipline.

Tussen atleten en media

Ook Esther Singendonk, persvoorlichter van de Atletiekunie, zorgt ervoor dat de atleten zich op hun prestaties kunnen concentreren. Haar werk begint maanden voor het kampioenschap, wanneer ze onder meer inventariseert welke Nederlandse media naar Birmingham komen, accreditaties regelt en interviews plant. Tijdens het toernooi is ze voortdurend onderweg tussen atleten en journalisten. Haar dagen beginnen vroeg en kunnen tot na middernacht duren. Ze begeleidt atleten bij interviews, beantwoordt vragen van journalisten en schakelt met persvoorlichters van andere landen.

'Wat veel mensen niet zien, is hoeveel werk er achter de schermen schuilgaat', zegt Singendonk. Juist op de momenten dat er iets onverwachts gebeurt, moet ze snel kunnen schakelen. Een blessure, verrassende uitschakeling, wereldrecord of medaille vraagt telkens om een andere aanpak. Dat ze inmiddels een vertrouwd gezicht is voor veel atleten, maakt haar werk extra waardevol. Tijdens de Olympische Spelen van Parijs vroegen verschillende atleten haar vooraf of ze ook daar aanwezig zou zijn.

Eén team, één doel

Van biomechanicus tot sportarts, van teammanager tot persvoorlichter: geen van deze mensen wint zelf een medaille. Toch zijn ze onmisbaar voor de atleten die vanaf maandag in Birmingham om de Europese titels strijden. Brice vat het mooi samen: 'Ik win geen medailles; dat doen de atleten. Maar als ik met mijn analyses kan bijdragen aan betere keuzes, heb ik mijn werk goed gedaan.'

Want terwijl de spotlights tijdens de EK Atletiek op de prestaties in het Alexander Stadium staan, gebeurt een groot deel van het werk ergens anders. In de bus, op de medische post, achter een laptop, langs de baan en in gesprekken met coaches en journalisten. Daar wordt ervoor gezorgd dat een Nederlandse atleet uiteindelijk zo goed mogelijk aan de start kan verschijnen.

© Runner's World

Runner's World #7

Benieuwd naar de vier interviews in zijn geheel? Bestel dan de EK Atletiek Special van Runner's World. Verder verhalen met: - Jennifer Gulikers - Bram Som en zijn gouden 800 meter - Liemarvin Bonevacia - De ultieme sprinter-spikes-test

Bestel het nummer hier

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?