Zelf heb ik inmiddels zo'n honderd hardloopwedstrijden gelopen en ben ik gelukkig nog nooit uitgestapt. Houdt dit in dat iedere wedstrijd volgens plan is verlopen? Absoluut niet. Soms zijn je benen na 5 kilometer al leeg of blijkt dat ambitieuze PR tempo te hoog gegrepen, maar dat hoort een beetje bij hardlopen. Niet elke race hoeft een PR op te leveren. Soms is het juist de kunst om te accepteren dat het vandaag niet jouw dag is, je tempo aan te passen en alsnog met een goed gevoel over de finish te komen.

Een DNF achter je naam? Daar zit natuurlijk niemand op te wachten. Toch zijn er momenten waarop doorlopen niet stoer, maar juist gevaarlijk is. Dit zijn vijf signalen die je tijdens een hardloopwedstrijd absoluut niet moet negeren.

Wanneer kun je beter uitstappen tijdens een hardloopwedstrijd?

Een DNF (Did Not Finish) voelt misschien als een enorme teleurstelling, maar kan soms juist de meest verstandige beslissing zijn. Zeker tijdens een halve marathon of marathon, wanneer vermoeidheid, pijn en lichamelijk ongemak zich opstapelen, is het niet altijd makkelijk om te bepalen wat nog normaal is.

Inspanningsfysioloog en hardloopcoach Jason Karp benadrukt in dit artikel al hoe belangrijk het is om je eigen lichaam te kennen. Je moet het verschil leren herkennen tussen de gebruikelijke inspanning van een wedstrijd en signalen die kunnen wijzen op een blessure of een medisch probleem.

5 signalen dat je écht moet stoppen tijdens een hardloopwedstrijd (ook als de finish dichtbij is)

Bij de volgende vijf situaties is het verstandig om je wedstrijd te beëindigen of onmiddellijk medische hulp in te schakelen.

Signaal 1. Je voelt plotseling een scherpe of stekende pijn

Vermoeide benen, brandende bovenbenen of spieren die protesteren tijdens de laatste kilometers? Dat kennen we allemaal. Maar voel je plotseling een scherpe, stekende pijn of hoor je een knap? Dan is dat een heel ander verhaal. Zeker wanneer de pijn heel duidelijk op één plek zit, steeds erger wordt of ervoor zorgt dat je anders gaat lopen, is het verstandig om direct te stoppen. Het kan bijvoorbeeld gaan om een acute spier- of peesblessure, maar ook om een stressfractuur.

Bij een stressfractuur ontstaan kleine beschadigingen in het bot doordat de belasting groter is dan het herstelvermogen. Blijf je hiermee doorlopen, dan kan de schade verergeren en in sommige gevallen zelfs uitmonden in een volledige breuk.

Verandert je looppatroon door de pijn? Probeer dan niet koste wat kost je wedstrijd uit te lopen. Stop en laat de blessure beoordelen. Die medaille is het niet waard als je vervolgens maanden aan de kant staat.

Signaal 2. Je raakt verward of gedesoriënteerd

Je loopt kilometer 35 van een marathon, bent moe en moet even nadenken over hoeveel kilometer je nog moet. Dat is niet zo vreemd. Maar weet je plotseling niet meer waar je bent en kun je niet meer helder nadenken? Dan is er mogelijk iets ernstigs aan de hand. Verwardheid en desoriëntatie kunnen onder andere wijzen op een hitteberoerte of hyponatriëmie, een aandoening waarbij het natriumgehalte in je bloed te laag wordt.

Dat laatste kan tijdens lange wedstrijden ontstaan wanneer je meer vocht drinkt dan je lichaam kan verwerken. Hierdoor raakt de natriumconcentratie in je bloed verdund. Naast verwardheid kun je last krijgen van hoofdpijn, misselijkheid en braken. In ernstige gevallen kunnen zelfs toevallen of bewusteloosheid optreden.

Raak je tijdens een wedstrijd verward of gedesoriënteerd? Stop onmiddellijk en schakel medische hulp in. Probeer niet op eigen houtje het probleem op te lossen door extra water, sportdrank of zouttabletten te nemen.

Signaal 3. Je raakt oververhit of kunt niet meer stoppen met rillen

Hardlopen in extreme weersomstandigheden brengt extra risico's met zich mee. Tijdens warme wedstrijden moet je vooral alert zijn op signalen als ernstige duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, wankel lopen en verwardheid. Deze klachten kunnen wijzen op een hitte-gerelateerde aandoening. Bij een vermoeden van een hitteberoerte moet je onmiddellijk stoppen, 112 laten bellen en zo snel mogelijk worden gekoeld. Wacht niet tot je vanzelf opknapt.

Het tegenovergestelde kan trouwens net zo gevaarlijk zijn. Loop je in ijskoude regen, raak je doorweekt en kun je niet meer stoppen met rillen? Dan kan er sprake zijn van onderkoeling. Ook onhandig bewegen, sufheid en verwardheid zijn belangrijke waarschuwingssignalen. Zoek beschutting en schakel hulp in. Trek waar mogelijk natte kleding uit en zorg dat je veilig wordt opgewarmd. Probeer bij ernstige klachten niet op eigen kracht nog kilometers naar de volgende verzorgingspost af te leggen.

Signaal 4. Je krijgt ernstige ademhalingsproblemen

Buiten adem zijn na een flinke versnelling of tijdens een eindsprint is normaal. Maar wanneer je plotseling nauwelijks meer lucht krijgt, een piepende ademhaling ontwikkelt of het gevoel hebt dat je borst wordt dichtgeknepen, moet je dat serieus nemen. Vooral hardlopers met astma kunnen hier tijdens een wedstrijd mee te maken krijgen. Koude lucht, pollen, stof of een hoge inspanning kunnen de luchtwegen prikkelen, waardoor deze vernauwen.

Heb je een voorgeschreven noodinhalator? Stop met lopen en gebruik deze volgens je persoonlijke behandelplan. Worden de klachten niet snel minder, heb je moeite met spreken of ben je ernstig benauwd? Schakel dan direct medische hulp in. Ook als je geen astma hebt, zijn plotselinge ernstige benauwdheid, pijn op de borst of het gevoel dat je gaat flauwvallen redenen om onmiddellijk te stoppen. Ga er niet zomaar van uit dat het bij de inspanning hoort.

Signaal 5. Het is het simpelweg niet waard om door te lopen

Soms hoef je helemaal geen ernstige blessure of medische noodsituatie te hebben om te besluiten dat het genoeg is geweest. Misschien zijn de weersomstandigheden veel zwaarder dan verwacht, voel je je al vanaf de start beroerd of merk je dat je lichaam vandaag simpelweg niet meewerkt. Natuurlijk kun je dan eerst je tempo aanpassen of even wandelen, maar als je je niet goed voelt of het niet verantwoord vindt om verder te gaan, mag je ook gewoon stoppen.

Dat is iets anders dan uitstappen omdat je geen PR meer kunt lopen. Ik heb genoeg wedstrijden gehad waarin mijn vooraf bedachte eindtijd al halverwege onhaalbaar bleek. Soms moet je accepteren dat het vandaag niet gaat zoals je had gehoopt; dat maakt de wedstrijd niet meteen mislukt.

Een DNF is niet hetzelfde als falen

Als hardlopers zijn we vaak behoorlijk goed in doorzetten. We trainen maandenlang voor een wedstrijd, staan vroeg op voor onze lange duurlopen en leren omgaan met vermoeidheid en ongemak. Die mentale weerbaarheid is ontzettend waardevol, maar kan ook een valkuil worden wanneer we lichamelijke alarmsignalen blijven negeren.

Onthoud daarom dat niet iedere tegenvallende wedstrijd een reden is om uit te stappen, maar dat niet iedere wedstrijd koste wat kost uitgelopen hoeft te worden. Je kunt een slechte dag hebben en alsnog trots finishen. Je kunt je tijdsdoel loslaten en genieten van de laatste kilometers. Er komt altijd weer een volgende wedstrijd. Zorg dat je daar ook gezond aan de start kunt staan.

Heb jij weleens een DNF achter je naam gehad? En wat was voor jou de reden om uit te stappen? Laat het weten in de reacties!

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?