Deze AED is klein genoeg om mee te nemen tijdens het hardlopen

Je hoopt het nooit mee te maken tijdens een training, wedstrijd of rondje door het park: iemand zakt ineens in elkaar. Geen reactie. Geen normale ademhaling. Paniek in de groep. Wie belt 112? Wie begint met reanimeren? En misschien wel de belangrijkste vraag: waar hangt de dichtstbijzijnde AED?

Precies daar ziet reanimatie-expert Stef Hordijk nog te vaak kostbare minuten verdwijnen. De 25-jarige levensredder, die naar eigen zeggen al meer dan 125 reanimaties meemaakte, weet uit ervaring hoe lang het kan duren voordat een AED écht naast het slachtoffer ligt. Eerst zoeken, dan rennen, een kast openen, een code vinden, hopen dat het apparaat werkt. Ondertussen tikt de tijd door. Daarom lanceert hij een AED in broekzakformaat: 650 gram, ongeveer zo groot als een powerbank en bedoeld om niet ergens aan de muur te hangen, maar met de hulpverlener mee te bewegen. Zijn doel is ambitieus: zorgen dat iedereen in Nederland binnen 2 minuten een eerste AED-schok kan krijgen.

Waarom elke minuut telt bij een hartstilstand

Bij een hartstilstand telt letterlijk elke minuut. Hoe sneller iemand begint met reanimeren en hoe sneller een AED wordt aangesloten, hoe groter de kans dat iemand het overleeft. Een AED kan een elektrische schok geven als het hart gevaarlijk chaotisch trilt, zodat het hartritme weer kan herstellen. Daarom hangen er inmiddels op veel plekken AED’s: bij sportclubs, winkelcentra, stations en soms ook in woonwijken. Maar een AED hebben is nog niet hetzelfde als een AED op tijd bij het slachtoffer krijgen. Uit onderzoek van Amsterdam UMC blijkt dat bij een groot deel van de reanimaties de AED te laat aanwezig is. En dat is precies het probleem dat Stef in de praktijk steeds opnieuw zag. De dichtstbijzijnde AED kan om de hoek hangen, maar als je eerst moet zoeken, lopen, een kast moet openen of een code moet vinden, loopt de klok door.

Van zes minuten naar twee minuten

Nu wordt vaak gesproken over het doel om binnen zes minuten de eerste schok met een AED te geven. Hordijk wil die lat veel hoger leggen: binnen twee minuten. Volgens hem kan dat een enorm verschil maken voor de overlevingskans.

Per jaar krijgen in Nederland 17.000 mensen een hartstilstand, jong of oud. Op dit moment overleeft ongeveer 23 procent dat, terwijl dat percentage flink kan stijgen wanneer de eerste schok al binnen twee minuten wordt gegeven. Voor hardlopers is dat geen ver-van-je-bedshow. We trainen buiten, vaak op plekken waar niet meteen medische hulp naast de deur staat: in het bos, langs de dijk, op een atletiekbaan, bij een parkrun, trail, halve marathon of clubtraining. Juist op zulke momenten kan een pocket AED, die letterlijk met iemand meebeweegt, het verschil maken.

De AED hoeft niet meer aan de muur te hangen

De meeste AED’s zijn ontworpen voor een vaste plek. Handig als je weet waar ze hangen en er snel bij kunt, minder handig als je net met je loopgroep drie kilometer verderop staat. Hordijk merkte tijdens reanimaties dat het ophalen van de AED vaak de zwakke schakel is. In de stad kan drukte vertragen. In buitengebied is de afstand vaak groter. En bij sportclubs hangt het apparaat soms achter een deur, in een afgesloten clubhuis of in een kast waar niet iedereen meteen bij kan.

Daarom komt hij via AED Heroes met de ViVest Pocket AED: een draagbare AED die licht genoeg is om mee te nemen. Niet als vervanging van alle vaste AED’s, maar als extra laag veiligheid. Denk aan trainers, loopcoaches, pacers, vrijwilligers bij evenementen of burgerhulpverleners die vaak onderweg zijn. Als zij een AED bij zich dragen, hoeft de hulp niet eerst naar de AED toe. De AED is er al. Ook bij sportclubs kan dit verschil maken Dat klinkt misschien als een detail, tot je hoort wat Hordijk zelf meemaakte. Toen Andreas de Rooij tijdens een potje tennis in elkaar zakte, werd Stef opgeroepen voor de reanimatie. De AED van de tennisvereniging hing achter slot en grendel in het clubhuis, waar op dat moment niemand bij kon. Later bleek ook nog dat de batterij leeg was. Omdat Hordijk zijn eigen AED bij zich had, kon hij toch snel handelen. Andreas overleefde het.

Kortom: een AED aan de muur is pas écht waardevol als hij in de praktijk ook snel gebruikt kan worden. Hangt hij op een plek waar iedereen bij kan, ook buiten openingstijden? Is de batterij gecontroleerd? Weten trainers, vrijwilligers en lopers waar hij hangt? En minstens zo belangrijk: is er tijdens trainingen, wedstrijden en evenementen iemand die durft te handelen en kan reanimeren?

Waarom dit relevant is voor hardlopers

Hardlopen is gezond voor je hart, maar dat betekent niet dat er nooit iets mis kan gaan. Bij wedstrijden en trainingen komen veel mensen samen, soms van verschillende leeftijden en trainingsniveaus. Er wordt gesprint, gepiekt, gefinisht, over grenzen gegaan. De kans op een hartstilstand blijft klein, maar als het gebeurt, moet de keten meteen kloppen: herkennen, 112 bellen, reanimeren, AED aansluiten.

Voor loopgroepen, atletiekverenigingen en organisatoren van hardloopevenementen is dit dus een goed moment om de eigen noodprocedure nog eens langs te lopen. Waar is de AED? Wie haalt hem? Wie begint met reanimeren? Is het apparaat bereikbaar als het clubhuis dicht is? En weten vrijwilligers wat ze moeten doen als iemand onderweg onwel wordt?

Niet wachten tot de ambulance er is

Bij een hartstilstand is wachten geen optie. De eerste minuten zijn vaak in handen van omstanders. Dat kunnen loopmaatjes zijn, een trainer, een vrijwilliger bij de waterpost of iemand die toevallig langsfietst. Juist daarom is reanimatiekennis zo belangrijk. Een AED vertelt stap voor stap wat je moet doen, maar iemand moet hem wel durven pakken en gebruiken. De broekzak-AED van AED Heroes moet die drempel verder verlagen.

Heel goedkoop is zo’n apparaat niet: de Pocket AED kost in aanschaf 1429 euro. Volgens AED Heroes komt dat onder meer door de hoge ontwikkelkosten, het keuringsproces en het opzetten van de productie. Ook bij reguliere AED’s zit er vaak een stevige marge op, maar het bedrijf zegt die marge bij dit model juist lager te houden om de prijs toegankelijker te maken. Daarom is de AED ook te huur vanaf 24 euro per maand, inclusief onderhoud. Zo hoeven trainers, verenigingen of burgerhulpverleners niet in één keer een groot bedrag neer te leggen, terwijl ze wél sneller een AED bij de hand kunnen hebben.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?