Column: eind mei een marathon lopen? Prima, maar niet om half elf

Waar afgelopen weekend zo’n 80 duizend mensen een mooie loop beleefden, lag het vergrootglas vooral op wat er mis ging. In Utrecht, Groningen en Amersfoort werden meerdere lopers onwel tijdens warme hardloopevenementen. In Groningen moesten extra ambulances worden opgeroepen. In Utrecht landde een traumahelikopter. In Amersfoort werd zelfs een deelnemer gereanimeerd.

Het is een verhaal dat we de laatste jaren net iets te vaak moeten brengen. Het is warm op de wedstrijddag en op het heetst van de dag begint dat zijn tol te eisen. Lopers raken bevangen door de hitte, vallen uit of erger. Vaak komen in de reacties dezelfde twee vragen terug.

Tot hoe ver in het voorjaar kun je nog grote wedstrijden organiseren? En tot hoe laat op de dag kun je lopers nog laten starten?

Wat mij betreft hoeft de wedstrijdkalender in mei niet meteen op slot. Voor mijn part organiseren we in juni en juli ook nog loopjes. Als triatleet kijk ik niet op van een wedstrijd bij 30 graden. Alleen liggen mijn (halve) marathonambities in die maanden te luieren op een strandbedje. Ik richt me wel op een kortere afstand op de baan of ga eerst zwemmen en fietsen voor ik begin aan m'n loopje. Ook mijn lange duurlopen vervang ik dan liever voor een kolere-eind op de fiets.

Maar een marathon? Eind mei? Om half elf?

Ik vraag me af of je dat moet willen - als loper, als organisator en zelfs als gemeente die de vergunning verstrekt.

Natuurlijk snap ik de commerciële logica. Als je marathon in Rotterdam of Enschede niet liep zoals gehoopt, kun je zes weken later in Utrecht of Groningen nog in de herkansing. Nog één keer pieken voordat de zomer begint. En dat mag wat mij betreft, maar niet om half elf 's ochtends. Dit zag je van tevoren al aankomen, vandaar dat we in het weerbericht ook maar openden met een sneer naar de starttijden.

In februari kun je nog prima midden op de dag starten. In april zie je al dat veel organisaties verstandig naar de ochtend schuiven. Maar in mei is ‘ochtend’ soms niet vroeg genoeg meer. Zeker niet voor de lopers die vier, vijf of zelfs zes uur onderweg zijn. Die starten misschien in redelijke omstandigheden, maar finishen wanneer de temperatuur eigenlijk niet meer te doen. 

De Leiden Marathon kreeg de afgelopen jaren ook genoeg warmte voor de kiezen en besloot dit jaar gewoon om half negen te starten. Als inwoner van de Sleutelstad vond ik dat uitstekend geregeld. Startnummer de dag ervoor ophalen, tien minuten indribbelen naar de start en gaan. Luxe, absoluut. Niet iedereen woont om de hoek. Niet iedereen kan met de fiets komen. Niet iedereen haalt om half negen de start met het openbaar vervoer.

Dan maar een hotel.

Dat klinkt onaardig, maar het alternatief is onaardiger. Liever een dure overnachting dan dat je in mei al door je eigen risico heen bent vanwege een ambulancerit. Sinds we blijkbaar bereid zijn om meer dan 100 of zelfs 150 euro neer te leggen voor een startbewijs, moeten we misschien accepteren dat die hotelovernachting er ook nog wel vanaf kan.

Kijk naar warmere landen. Daar vinden ze het helemaal niet gek om rond of zelfs voor zonsopkomst te starten. Afgelopen najaar liep ik de halve marathon op Curaçao. Start om 5 uur ’s ochtends. De hele marathon begon zelfs al om 3 uur ’s nachts. Klinkt vervelend, maar in de praktijk is het heerlijk. Zonder brandende zon is zelfs een Caribische 25 graden prima te doen. Als dan de lopers en het publiek met elkaar al voor zonsopgang hebben afgesproken, heb je een prachtig loopfeestje met een bijzonder goede sfeer. Waarom zouden we dat niet in Nederland kunnen? Bijkomend voordeel is dat je de stad met de middag alweer kan vrijgeven.

Natuurlijk ligt er ook verantwoordelijkheid bij de loper. Wie bij 25 graden en benauwde lucht koste wat kost zijn marathontempo probeert vast te houden, speelt een gevaarlijk spel. Je moet je tempo aanpassen, drinken, koelen en accepteren dat je droomtijd op zo’n dag misschien niet realistisch is.

We kunnen niet alle verantwoordelijkheid bij de loper leggen

Maar we kunnen niet alles op het bordje van de individuele loper schuiven. De organisator bepaalt de datum, de starttijd, het parcours, de verzorging en de noodscenario’s. Als je duizenden recreanten uitnodigt voor een lange afstand op een warme dag, dan moet je niet alleen waarschuwen dat mensen goed naar hun lichaam moeten luisteren. Ook dan ben je de kansen dat het misgaat onnodig aan het vergroten. Ook de organisator moet verstandige keuzes maken onderweg. En soms betekent dat dus: vroeger starten.

Ik heb mezelf dit voorjaar al meerdere keren voor gek verklaard dat ik de Leiden Marathon tot mijn grote doel had benoemd. En die startte nog om half negen. Laat staan dat ik eind mei om half elf ergens een snelle marathon zou willen lopen. Misschien moeten we als lopers ook eerlijker worden in onze doelen. Een marathon lopen in mei kan best. Maar een snelle marathon lopen eind mei, met een start halverwege de ochtend? Dan moet je niet raar opkijken als het weer daar een stokje voor steekt.

Mijn voorstel is simpel. Organiseer gerust wedstrijden in mei. Organiseer ook gerust lange afstanden. Maar wie eind mei een marathon aanbiedt, moet accepteren dat de wekker achterlijk vroeg gaat.

En voor de lopers die van ver moeten komen?

Dan maar een hotel.

Een marathon loop je wat mij betreft het liefst met de R in de maand. En als dat niet lukt, dan op een ongoddelijk vroeg tijdstip.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?