‘Mijn hoofd staat nooit stil, behalve als ik ga hardlopen’: Cindy over rouw en 113

Voor Cindy van Hamond (44) begon hardlopen ooit net als de meeste hardlopers. Om aan haar conditie te werken en om lekker in shape te blijven. Maar al snel merkte ze dat het meer deed dan dat. 'Hardlopen helpt me om mijn hoofd leeg te maken en de druk van de ketel te halen', zegt ze. 'Ik ben iemand die altijd ‘aan’ staat. Veel gedachten en veel prikkels. Soms raak ik het overzicht kwijt. Een paar kilometer hardlopen doet dan wonderen. Mijn hoofd wordt leger en ik zie weer wat me te doen staat.'

Cindy heeft ADHD en haar hoofd staat zelden stil. Juist daarom werkt het hardlopen zo goed. 'Tijdens het hardlopen ontstaat er een soort orde in mijn hoofd die ik daarbuiten moeilijker kan bereiken. Als alles door elkaar loopt en de chaos het overneemt, helpt hardlopen me om weer rust en structuur te voelen.'

© Fotograaf Björn van Hamond

Cindy van Hamond

‘Als ik niet ga hardlopen, loop ik vast’

Naast die dagelijkse druk draagt Cindy iets wat altijd met haar meeloopt. Haar broertje Leroy overleed op achttienjarige leeftijd door zelfdoding. Voor de buitenwereld leek hij een jongen die zijn leven op orde had, maar vanbinnen zat hij vast. 'Achteraf pas wist ik dat hij twee levens leidde. Hij hield veel voor zichzelf en wilde niemand tot last zijn. Dat blijft een open wond. Soms kan het verdriet me ineens overspoelen.' Juist op die momenten trekt ze haar hardloopkleren aan en gaat ze naar buiten. 'Door te lopen word ik rustiger. Ik kan het verdriet voelen en er een plekje aan geven. Als ik niet ga hardlopen, stapelen emoties zich op. Dan kan ik er bijna de klok op gelijk zetten dat ik vastloop.'

Hardlopen is voor haar een manier om niet kopje-onder te gaan. 'Soms voel ik een huilbui aankomen die kan omslaan in paniek. Zeker op drukke of emotioneel beladen dagen, zoals rond de verjaardag van mijn broertje. Juist dan weet ik dat ik móét gaan hardlopen.'

Als hardlopen even niet kan

Hoe belangrijk hardlopen voor haar is, merkt Cindy vooral wanneer het wegvalt. Door ziekte of een blessure bijvoorbeeld. 'Als ik een week niet kan hardlopen, merk ik het meteen. Mijn lontje wordt korter en mijn hoofd loopt vol. Dan pak ik mijn gravelbike, zodat ik alsnog buiten ben. Of ik ga naar een concert en ga even helemaal los. Beweging en ontlading blijven belangrijk, ook als hardlopen tijdelijk geen optie is.'

In de loop der jaren is haar relatie met hardlopen veranderd. Waar het vroeger vooral draaide om fysieke fitheid, staat nu haar mentale gezondheid voorop. 'Ik voel inmiddels heel goed aan wanneer het tijd is om naar buiten te gaan. Vaak ben ik niet lichamelijk moe, maar moe van het denken en piekeren. Juist dan helpt hardlopen het meest. En achteraf ben ik altijd blij dat ik gegaan ben.'

'Wat je uitspreekt, wordt vaak kleiner en lichter'

'Ik geloof sterk dat delen helpt. Wat je uitspreekt, wordt vaak kleiner en lichter. Maar ik heb ook geleerd dat ik mijn verdriet niet altijd kan verwoorden. Soms lukt dat gewoon niet. Tijdens het hardlopen hoeft dat ook niet. Ik hoef niets uit te leggen of onder woorden te brengen. Toch kan ik het kwijt. Dat is het fijne aan hardlopen. Het helpt me loslaten zonder dat ik hoef te praten.'

Die ervaring vormt ook de basis van haar inzet voor mentale gezondheid. Cindy werkt als mbo-docent en ziet van dichtbij hoe groot de mentale druk onder jongeren is. 'Ze hebben te maken met veel meer prikkels, verwachtingen en zichtbaarheid dan vroeger. Social media stopt nooit. En daarbovenop komen verwachtingen van ouders of de omgeving over wie je ‘zou moeten’ zijn.'

'Door mee te doen hoop ik dat hij misschien wel een redding kan zijn voor anderen'

Volgens Cindy begint helpen niet bij oplossingen, maar bij aandacht. 'We vragen vaak uit beleefdheid hoe het met iemand gaat, maar hopen eigenlijk op een snel ‘goed hoor’, zodat we door kunnen. Dat maakt gesprekken vluchtig en oppervlakkig. Het is zo belangrijk om hier meer naar te kijken. Kijken naar wat iemand zegt, maar ook naar wat je ziet. Gedrag zegt iets. Als je nieuwsgierig bent naar wat erachter zit in plaats van meteen te oordelen, ontstaat er ruimte voor een echt gesprek.'

Die overtuiging sluit aan bij haar betrokkenheid bij de campagne Lessen voor het leven van het 113 Fonds, waarin nabestaanden hun lessen delen om mentale gezondheid bespreekbaar te maken. 'Mijn broertje kon zichzelf niet redden. Door mee te doen hoop ik dat hij misschien wel een redding kan zijn voor anderen. Dat zijn verhaal iemand net dat duwtje geeft om te praten, om hulp te vragen, om niet op te geven.'

Hardlopen voor het 113 Fonds

Het aantal jongeren en jongvolwassenen dat overlijdt door zelfdoding blijft al jaren zorgwekkend hoog. Volgens cijfers van het 113 Fonds gaat het om honderden jonge levens per jaar. Gemiddeld komt dat neer op zo’n 26 jongeren per maand; een volle schoolklas. Achter elk van die cijfers schuilt een persoonlijk verhaal, en een omgeving die achterblijft met vragen, verdriet en gemis. Hoogleraar en voorzitter van de Commissie Actuele Nederlandse Suïcideregistratie (CANS), Renske Gilissen: 'De commissie heeft afgelopen week alle cijfers over 2025 in kaart gebracht. In 2025 overleden 290 jongeren onder de 30 jaar door zelfdoding.'

'Voor iedereen die worstelt of heeft geworsteld'

In april loopt Cindy haar eerste marathon, in Milaan. Iets waarvan ze vroeger nooit had gedacht dat het voor haar was weggelegd. 'Hardlopen heeft me geleerd dat ik tot veel meer in staat ben dan ik dacht. Soms zie je pas waartoe je in staat bent als je gestart bent.'

Cindy loopt voor het 113 Fonds, voor iedereen die worstelt of heeft geworsteld, en voor nabestaanden die elke dag opnieuw hun weg moeten vinden. 'Zij lopen met me mee, in gedachten. Met hen in mijn hart loop ik straks over die finish.'

Hulp nodig?
Heb je zelf gedachten aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand in je omgeving? Je kunt 24/7 gratis en anoniem chatten via 113.nl of bellen naar 113.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?