Zo reageert je brein op een lange duurloop

Je hoort het wel vaker: hardlopers willen hun hoofd leegmaken. En zo werkt het ook. Van een duurloop verbetert je humeur, je leervermogen wordt groter en je bent beter opgewassen tegen rampspoed. Terwijl je benen het werk doen, komt je hoofd tot rust. Emoties als agressie, onrust of angst nemen af, problemen lijken beter oplosbaar en na afloop voel je je meestal weer in balans. Soms word je zelfs getrakteerde op een runner’s high. Maar hoe werkt dat precies?

Hoe gezond is hardlopen voor je brein?

Voordat we ingaan op hoe je brein reageert tijdens een lange duurloop, bekijken we eerst hoe gezond hardlopen eigenlijk voor je hersenen is. Eén ding is zeker: hardlopen houdt je brein gezond. Een actieve leefstijl en voldoende beweging zijn goed voor je geheugen, helpen de schadelijke effecten van normale veroudering af te remmen en kunnen zelfs het risico op dementie verlagen. Door hardlopen worden de verbindingen tussen hersencellen versterkt, de doorbloeding van de hersenen verbeterd en de aanmaak van nieuwe hersencellen gestimuleerd.

Loop je (ultra)marathons? Uit onderzoek blijkt dat je hersenen tijdens een marathon als het ware ‘zichzelf opeten’. Het brein gebruikt dan zijn eigen beschermende vetlaag als energiebron. Zo zagen onderzoekers dat de hoeveelheid myeline – het vetrijke materiaal dat zenuwcellen omhult en beschermt – direct na de marathon afnam in bepaalde hersengebieden. Vooral de gebieden die motorische coördinatie, zintuiglijk waarnemen en emoties aansturen werden getroffen. Geen paniek: dit effect bleek tijdelijk. Al na twee weken trad duidelijk herstel op en na twee maanden was het oorspronkelijke niveau volledig terug.

Hoe reageert je brein op een lange duurloop?

Hoe kan het dat je tijdens het lopen je hoofd kunt leegmaken? Om antwoord te krijgen op deze vraag moeten we kijken hoe je brein reageert op een lange duurloop. Voor je begint aan je training malen de dagelijkse beslommeringen nog door je hoofd. Na een paar minuten lopen schakelt je lichaam over op de automatische piloot. De monotonie van je loopbeweging brengt je prefrontale cortex (de voorhersenen) tot rust. Dit deel van het brein zorgt ervoor dat je logisch kunt nadenken. Net als in de laatste minuten voordat je in slaap valt, komt er ineens ruimte voor intuïtieve en creatieve denkprocessen. Zo kun je een probleem vanuit diverse invalshoeken benaderen en soms zelf oplossen.

Lees ook: zwaar tijdens het hardlopen? Deze 10 mentale trucs helpen je verder

Hoe zit dit met een runner’s high? Een runner’s high is een reactie van je lichaam op inspanning. Het wordt veroorzaakt door een cocktail van endorfines (je natuurlijke feel good hormonen) en endocannabinoïden. Onderzoekers keken naar hoe het brein reageert op hardlopen en ontdekten dat het vermogen om een runner’s high te ervaren mogelijk teruggaat op een oeroude structuur in ons brein.

In de oudheid waren onze verre voorouders afhankelijk van de jacht voor hun voedsel. De drang om te overleven gaf hen de motivatie om lange afstanden af te leggen. Daarbij kwamen vermoedelijk feel good hormonen vrij die hielpen om sneller te lopen en langer vol te houden. Die natuurlijke pijnstillers maskeerden vermoeide benen en zere voeten – precies wat wij nu nog ervaren als de runner’s high. 

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?