Achillespeesklachten behoren tot de meest hardnekkige hardloopblessures. Je denkt dat het eindelijk over is, loopt een paar weken pijnvrij en ineens is die zeurende pijn weer terug. Veel hardlopers proberen van alles: rust, shockwave, massages of steunzolen. Maar wat als niets lijkt te werken?

In de rubriek Vraag & Antwoord kunnen hardlopers vragen stellen over alles wat te maken heeft met hardlopen. De vraag: Ik heb van alles geprobeerd met mijn achillespezen. Wat zijn de overige opties? In dit artikel wordt er antwoord op gegeven.

Vraag & antwoord: Ik heb al jaren last van mijn achillespees. Wat helpt nu écht?

Vraag: 'Ik heb al jaren last van mijn achillespezen. Ik heb een jaar niet hardgelopen, verschillende fysiotherapeuten bezocht, shockwave gehad, Percutane Electrolyse Therapie geprobeerd en speciale steunkousen gedragen. Toch blijven de klachten terugkomen. Rustig hardlopen gaat meestal wel, maar wedstrijden durf ik niet meer uit angst dat ik de pees definitief beschadig. Zijn er nog andere mogelijkheden?'

- Wim Schouten

Antwoord: Om te bepalen of er een oplossing is voor jouw klachten, moeten we eerst kijken naar de oorzaak. Heb je bijvoorbeeld zwakke of verkorte kuitspieren, dan kun je door middel van specifieke oefeningen proberen die onderdelen te versterken, wat het functioneren van je achillespezen weer ten goede komt. Het kan ook zijn dat je achillespees van nature erg kort is. Door middel van fysiotherapie kun je hem iets beweeglijker proberen te maken, maar het resultaat is meestal beperkt. Ook overpronatie (het sterk naar binnen slaan van de voet bij de landing) of overgewicht zijn zaken die de achillespees belemmeren om goed te functioneren. Weet in ieder geval dat tachtig procent van de lopers herstelt van een chronische achillespeesblessure, maar daar gaan wel de nodige corrigerende oefeningen en veel geduld aan vooraf. Helaas kunnen we op basis van de verstrekte informatie geen duidelijker advies geven. Een orthopeed kan je onderzoeken en een diagnose stellen. Als het idee van een medische ingreep je niet trekt, neem dan genoegen met wat je wel kunt: rustig hardlopen op zachte ondergrond en op die manier zoveel mogelijk klachtenvrij blijven.

De achillespees heeft voldoende prikkels nodig

Het vervelende aan een achillespees is dat hij zelden vanzelf beter wordt. Tegelijkertijd is complete rust meestal ook niet de oplossing. We weten inmiddels dat een pees juist sterker wordt door de juiste belasting op het juiste moment. Dat betekent niet dat je dwars door de pijn heen moet lopen, maar wel dat de pees voldoende prikkels nodig heeft om zich aan te passen. Een jaar helemaal stoppen zorgt er daarom niet automatisch voor dat het probleem verdwijnt. Zodra je weer begint met hardlopen, krijgt de pees opnieuw dezelfde belasting te verwerken als waar hij eerder moeite mee had.

Eerst de oorzaak achterhalen

Een chronische achillespeesblessure heeft vaak meerdere oorzaken tegelijk. Denk bijvoorbeeld aan:

• een te snelle opbouw van trainingsomvang of snelheid;
• stijve of juist zwakke kuitspieren;
• beperkte enkelmobiliteit;
• versleten of niet goed passende hardloopschoenen;
• weinig krachttraining;
• overpronatie of een afwijkend looppatroon

Daarom is het belangrijk dat niet alleen de pijn wordt behandeld, maar ook de oorzaak van de overbelasting. Een sportfysiotherapeut kan daarbij helpen.

Blijven hardlopen of niet?

Kan je blijven hardlopen of moet je verplicht rust nemen? Dat hangt af van de ernst van de klachten. Veel sportfysiotherapeuten werken tegenwoordig met een eenvoudige pijnschaal. Blijft de pijn tijdens het lopen ongeveer 3 tot maximaal 5 op een schaal van 10 en is de pees de volgende ochtend niet duidelijk stijver of pijnlijker? Dan kun je vaak blijven hardlopen, mits je de belasting tijdelijk vermindert. Wordt de pijn heviger of nemen de klachten de dag erna toe, dan is het verstandig een stap terug te doen.

Wat helpt meestal wel?

Bij langdurige achillespeesklachten bestaat de behandeling meestal uit een combinatie van:

• gerichte kuit- en achillespeesoefeningen;
• zware, langzame krachttraining voor de kuiten;
• geleidelijke opbouw van loopbelasting;
• eventueel tijdelijke aanpassing van schoenen of hakhoogte;
• voldoende hersteltijd tussen zware trainingen.

Wonderbehandelingen bestaan helaas niet. Shockwave of andere behandelmethoden kunnen soms ondersteunend zijn, maar zonder een goed oefenprogramma blijft het effect vaak beperkt.

Wanneer moet je naar een arts?

Heb je plotseling een knappend gevoel gevoeld, kun je niet meer op je tenen staan of ontstond de pijn direct na één beweging? Dan kan er sprake zijn van een (gedeeltelijke) scheur van de achillespees. Wacht dan niet af, maar laat je zo snel mogelijk onderzoeken.

Ook wanneer je ondanks enkele maanden oefentherapie geen enkele vooruitgang boekt, is het verstandig een sportarts of orthopeed mee te laten kijken.

De belangrijkste boodschap

Chronische achillespeesklachten vragen vooral om geduld. Een pees herstelt veel langzamer dan een spier. Het goede nieuws is dat de meeste hardlopers uiteindelijk weer zonder klachten kunnen lopen, maar dat vraagt vaak om maanden van consequent oefenen en trainen, niet om maanden volledige rust.

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?