Waarom het Noors dieet zo gezond is en wat je ervan kunt leren

Het mediterrane dieet kennen we wel: veel groenten, peulvruchten, olijfolie en matig vis, vlees, wijn en kaas. Sinds een aantal jaar staat ook het Nordic dieet in de belangstelling. In tegenstelling tot het mediterrane dieet, dat van oudsher werd gegeten in landen rondom de mediterrane zee, is het Scandinavische dieet recentelijk bedacht. Wat houdt het Noors dieet in en hoe gezond is het?

Wat is het Noors dieet precies?

Veel van de producten die een belangrijke plaats in het Scandinavische dieet nemen zijn ook onderdeel van het mediterrane dieet: volkoren granen, veel fruit, wortelgroenten (zoals bieten en wortels) en vette vis zoals zalm, sardientjes en makreel. Specifiek voor het Noors dieet is de toevoeging van eiwitrijke zuivel zoals Skyr, volkoren crackers (hallo Wasa crackers!) en broden en bessen zoals die veel in Scandinavische landen te vinden zijn.

Waar het mediterrane dieet leunt op olijfolie (dit is trouwens het verschil tussen olijfolie en extra vierge olijfolie), schrijft het Nordic diet koolzaadolie voor. Deze olie bevat nog minder verzadigd vet dan olijfolie en kan bij een hogere temperatuur gebruikt worden. Een nadeel van koolzaadolie is dat het in de meeste gevallen weinig antioxidanten bevat, stoffen die je wel in olijfolie vindt. Zoals vrijwel elk dieet dat gezonde voeding benadrukt maakt suiker, alcohol, bewerkt vlees, fast food en suikerrijke dranken geen onderdeel uit van de voorkeursproducten.

De oorsprong van het Noors dieet

In 2004 stelden een aantal voedingswetenschappers in samenwerking met het wereldberoemde restaurant NOMA een dieet samen dat als doel heeft om toenemende obesitas tegen te gaan. Uniek aan dit dieet is dat het niet alleen kijkt naar het effect op onze gezondheid. Het houdt namelijk ook rekening met de impact van ons dieet op het milieu. En is er dus volop aandacht voor lokale en duurzaam geproduceerde producten, het liefst uit het seizoen.

Verschillen tussen Nordic en andere diëten

Anders dan veel traditionele diëten kijkt het Nordic dieet dus óók naar de impact van je voedingspatroon op het milieu, waardoor het een vrij uniek dieet is. Het benadrukt het gebruik van lokale producten, die ook nog eens duurzaam worden geproduceerd. Eet je meer producten die lokaal zijn geproduceerd, dan beperk je vervuilend vervoer. De grote aandacht voor plantaardige voeding in dit dieet betekent doorgaans ook minder gebruik van water en brandstof. Best een duurzaam dieet dus.

Maar deze principes betekenen ook dat dit dieet niet één op één te kopiëren is. Het gaat er om dat je producten eet die bij jou lokaal worden geproduceerd. De blauwe bessen en zalm die oorspronkelijk in het dieet zitten zouden in Nederland minder snel de voorkeur krijgen als deze niet op dat moment in Nederland worden verbouwd. Zo worden blauwe bessen in Nederland tussen juni en september geoogst. De rest van het jaar komen de verse bessen uit Nieuw-Zeeland of Chili. Daarom kun je beter voor diepvriesbessen gaan. Deze komen over het algemeen ook uit het buitenland, maar hebben ondanks de verre reis een lagere ecologische voetafdruk dan de bessen die in hartje winter in de Nederlandse kassen groeien. Diepvriesfruit is vaak ook nog eens gezonder.

De gezondheidsvoordelen van het Noors dieet

Doordat het voornamelijk uit verse en onbewerkte producten bestaat, heeft het Scandinavische dieet veel voordelen voor de gezondheid. Denk aan:

-        Verminderd risico op hart- en vaatziekten

-        Gezonder cholesterolgehalte

-        Verlaagd risico op diabetes type 2

-        Mogelijk minder ontstekingsreacties in het lichaam, wat goed is voor de algehele gezondheid en diverse auto-immuunziektes

Helpt het Nordic dieet bij afvallen?

Afvallen met het Noors dieet is zeker mogelijk. Doordat je bij dit voedingspatroon let op gezonde en volwaardige voeding, ben je sneller en langer verzadigd en eet je minder suiker en extreem bewerkte voeding. Daardoor eet je minder snel meer calorieën dan nodig. Wil je op een gezonde manier afvallen, dan is het Scandinavisch dieet dus een goede optie. Maar uiteindelijk is altijd een calorietekort nodig om af te vallen, het Nordic dieet is dus geen wondermiddel.

Gezonde vetten en eiwitten uit vis en skyr

Een van de voordelen van het Noors dieet is dat je langer verzadigd blijft en minder behoefte voelt om te snaaien. Dit heeft vooral te maken met de gezonde vetten uit voedingsmiddelen zoals zalm en skyr. Voeg deze waardevolle onderdelen van het dieet dagelijks toe aan je maaltijden.

Wat eet je binnen het Nordic dieet?

Hoe kun je ook in Nederland het Noors dieet volgen? Ook dan ligt de nadruk op volkorengranen, groenten, fruit en matig zuivel, vis en vlees. Maar dan wel met producten die we hier zelf verbouwen. Dat klinkt moeilijker dan het is. Groenten en fruit die in de winkel in de aanbieding zijn, zijn doorgaans die op dat moment worden geproduceerd. Door de aanbiedingen te volgen eet je dus al snel uit het seizoen.

Tegenwoordig vind je op vrijwel alle producten en/of schappen de herkomst van een product. Bij verpakte producten moet het op de verpakking staan, bij losse producten moet het rondom het schap staan aangegeven. Vul dit aan met brood van de bakker, vis van de visboer en vlees van de slager. Van vis uit de winkel kun je eenvoudig vinden welke de duurzaam gevangen soorten zijn en zuivel haal je natuurlijk het liefst bij de boer zelf. Dan kom je al een heel eind.

Hoe kun je zelf starten met het Nordic dieet?

Als je de basis eenmaal onder de knie hebt, is het Noors dieet vrij simpel:

-        Verwerk veel groente en fruit in je maaltijden, het liefst seizoengebonden.

-        Leg de focus op volkorenproducten.

-        Eet vaker vis, zoals zalm, makreel of haring.

-        Beperk toegevoegde suikers, fast food en overmatig bewerkte producten.

-        Gebruik koolzaadolie bij het koken als gezonde vetbron.

Zo stel je een Nordic maaltijd samen

Ben je op zoek naar typische Nordic dieet recepten? Doordat het dieet vrij simpel en gezond is, kun je eindeloos variëren met een goede basis. Denk aan:

Ontbijt: Havermout met bessen en wat skyr

Lunch: Volkoren cracker of broodje met huttenkase, avocado en ei

Avondeten: Gegrilde kabeljauw met groente uit de oven, zoals wortelen, bieten en pastinaak

Snacks: Een handje noten, fruit of een portie skyr

Veelgemaakte fouten om te vermijden

Net zoals met alle diëten kun je ook bij het Noorse dieet de mist in gaan. Voorkom dat je rigoureus gaat diëten – bijvoorbeeld als je wilt afvallen – en zorg dat je dagelijks voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Variatie is belangrijk, ook bij een gezond voedingspatroon. En wees niet te streng met het schrappen van voedingsmiddelen die je gewend bent. Uiteindelijk wil je een gezond en gebalanceerd dieet volgen dat onderdeel kan worden van jouw leefstijl en je niet te veel beperkt.  

Volg je Runner's World al op Instagram, TikTok, Strava en Facebook?