Waarom je in een dip kunt raken na een marathon

Het gevoel dat je ervaart bij de finish van een marathon is ongeëvenaard. Je hebt maanden getraind en eindelijk is het gelukt! Apetrots vier je je succes met je loopmaatjes. De volgende dag ga je met je medaille om naar je werk. Maar dan zit het erop en kun je je een beetje vlakjes voelen of zelfs verdrietig. Hoe komt dat?

Het is een soort mentale kater die vaak halverwege de week na een marathon opsteekt. De euforie ebt weg en je raakt in een dipje: de marathon blues. Het overkomt zowel recreanten als topatleten. 'Het valt te verwachten bij militairen en andere mensen die op hoog niveau presteren. Je beleeft pijn en intense emoties, het is helemaal normaal dat dit naderhand gebeurt', vertelt sportpsychiater Amit D Mistry.

Lees ook: Zo herstel je het best van je marathon.

Wat veroorzaakt de 'marathon blues'?

Na het uitlopen van je marathon heb je misschien tijd over. De structuur van je trainingsschema valt weg. Bovendien heb je geen doel meer. Zo kun je in een zwart gat belanden. We noemen dit wel de (post)marathon blues. Een aantal factoren verklaren dit gevoel: biologische, psychologische en sociale factoren.

Geluksstofjes

Als je beweegt, maakt je lichaam allerlei stofjes aan. Zoals endorfines en endocannabinoïden. Deze verhogen je pijngrens en maken je ontspannen en vrolijk. Train je van de ene op de andere dag een stuk minder, dan mist je lijf deze stoffen. Het resultaat kan een dipje zijn of een angstiger gevoel. 'Een paar jaar geleden is er een onderzoek gedaan onder mensen die regelmatig sportten. De proefpersonen moesten plotseling stoppen. Ze zagen een gigantische terugval in depressieve symptomen en angsten', zegt Mistry.

Zelfvertrouwen

De psychische impact van niet meer trainen voor een wedstrijd heeft ook te maken met je zelfvertrouwen. 'Er is iets met goed worden in een activiteit. Het onder de knie krijgen van iets geeft een boost aan je zelfvertrouwen.' Daarnaast speelt het sociale aspect een rol. Trainen is vaak een sociaal gebeuren en ook dat ben je nu kwijt.

Minder dopamine

Ben je voor een evenement aan het trainen, dan word je telkens beloond met een voldaan gevoel. Je bereikt telkens prestaties: je vinkt je trainingen af van je schema en ziet je conditie verbeteren. Gebeurt er iets positiefs - en dat kan iets kleins zijn, zoals een geslaagde training, of iets groots, zoals de koop van een huis of promotie op je werk - dan piekt de dopamine in je lichaam. Deze neurotransmitter bezorgt je een prettig gevoel. Je maakt ook dopamine aan als je sport, als je een doel stelt en daar steeds dichterbij komt én als je je inschrijft voor en meedoet aan een marathon.

Het 'afkicken' van de dopamine in de dagen na je grote overwinning kan je dipje verklaren. 'Dopamine speelt een rol in ons interne beloningssysteem. Dit kan positief werken, maar heeft ook een nadeel, want het is heel verslavend. Bewegen is geweldig, maar in zeldzame gevallen kan het verslavend zijn', aldus Mistry.