Te veel ijzer in je bloed: waarom is het gevaarlijk en hoe herken je het?
Je hebt een verhoogd risico op vervelende ziektes.
© Getty Images
Veel hardlopers, en dan met name vrouwen, krijgen ooit te maken een ijzertekort. Maar ook te veel ijzer in je bloed kan voor vervelende klachten zorgen. Wat is de oorzaak van te veel ijzer in je bloed en op welke symptomen moet je letten? Dat lees je hier.
Waardoor komt ijzerstapeling?
Bij gezonde mensen gebeurt het niet zomaar dat je te veel ijzer in je bloed hebt. De meeste mensen, zeker hardlopers, hebben juist een hogere kans op ijzertekort. Alleen bij een erfelijke afwijking treedt ijzerstapeling op, ook wel hemochromatose genoemd.
Bij deze ziekte haalt je lichaam te veel ijzer uit je voeding. Het lichaam kan maar een bepaalde hoeveelheid ijzer per dag verwerken, alles daarbovenop wordt opgeslagen in onder andere de lever. Het ijzer 'stapelt zich op', vandaar de naam ijzerstapeling.
Wat gebeurt er als je te veel ijzer in je bloed hebt?
Over het algemeen is een beetje te veel ijzer in het bloed niet erg; een gezonde lever kan ijzer opslaan en op een later moment afbreken. Bij ijzerstapelingsziekte stijgt de hoeveelheid ijzer in je lichaam, op de lange termijn kan dit erg schadelijk zijn.
Zo zorgt te veel ijzer uiteindelijk voor schade aan verschillende organen: je loopt risico op levercirrose, leverkanker en diabetes type 2 door schade aan je alvleesklier. Daarnaast heb je ook een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.
Wat mag je niet eten als je te veel ijzer hebt?
Er zijn twee verschillende vormen van ijzer, heemijzer en non-heemijzer. Heemijzer zit voornamelijk in dierlijke producten en wordt door het lichaam beter opgenomen dan het ijzer uit plantaardige producten. Heb je te veel ijzer in je bloed, probeer dan om minder vlees, kip, vis en eieren te eten. Ook in deze voedingsmiddelen zit veel ijzer.
Iemand met ijzerstapelziekte dient altijd een speciaal dieet te volgen en mag bijvoorbeeld geen alcohol drinken. Neem bij twijfel contact op met je huisarts, vooral als je ouders vergelijkbare klachten hebben (gehad).
Wat zijn de symptomen van te veel ijzer in je bloed?
Als je te veel ijzer in je bloed hebt, zal je niet meteen vervelende symptomen ervaren. Pas als er veel te veel ijzer in het lichaam zit, niet alleen in het bloed maar ook in de organen, merk je iets van de ijzerstapelingsziekte. Dit gebeurt meestal bij mensen tussen de 40 en 50.
Er is geen eenduidig ziektebeeld, maar de volgende symptomen kunnen wijzen op te veel ijzer in je bloed en ijzerstapeling:
- extreme vermoeidheid
- pijn in de gewrichten, vooral in de handen en polsen
- buikpijn (door vergrote lever)
- hartklachten zoals hartritmestoornissen
- je huid is donkerder dan normaal, je krijgt een grijsbruine kleur
- erectiestoornis